Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Stegerdijk 15 te Stegeren, gemeente Ommen (OV) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Stegerdijk 15 te Stegeren, gemeente Ommen (OV)

<p>Laagland Archeologie heeft in januari 2022 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Stegerdijk 15 te Stegeren. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de ontwikkeling van het plangebied tot wijngaard. De gemeente eist hierin archeologisch onderzoek.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Het plangebied ligt op een dekzandwelving, op de overgang tussen hoge dekzandruggen en een rivierdal. Op de hoge dekzandruggen is een plaggendek aanwezig. In het plangebied was (oorspronkelijk) vermoedelijk sprake van een eerddek, samenhangend met de hier gekarteerde gooreerdgronden. Gezien het grondgebruik gedurende de afgelopen eeuwen (bouwlanden, grasland, boomgaard) kan aangenomen worden dat het eerddek is omgewerkt tot bouwvoor. De aanwezigheid van een plaggendek kan niet uitgesloten worden. De intacte natuurlijke bodem bestaat uit sterk roesthoudende zandgronden zonder podzolverschijnselen.<br>Nabij het plangebied stond een hofboerderij die in 1244 wordt genoemd in historische bronnen. Omliggende boerderijen - eveneens nabij het plangebied – worden genoemd in 1501. Mogelijk zijn deze ook ouder. De boerenerven zijn tegenwoordig alle op een plateau (terp) gebouwd. Gezien de nabijheid van de Vecht en de wateroverlast die deze kan geven is het aannemelijk dat de oude erven eveneens op een terp waren aangelegd. Rond 1832 lag min of meer aan de zuidelijke grens van het plangebied een schooltje, eveneens op een plateau.<br>In de omgeving van het plangebied zijn resten uit de Bronstijd en de Late Middeleeuwen bekend. Wat verder weg zijn een tweetal AMK-terreinen geregistreerd met resten van grafvelden uit de periode laat-Neolithicum – IJzertijd. Bij archeologisch onderzoek zijn resten van bewerkt vuursteen en prehistorisch aardewerk gevonden.<br>Voor wat betreft de Late Middeleeuwen – Nieuwe Tijd geldt een hoge verwachting. Deze hangt samen met de nabije laatmiddeleeuwse boerenerven. Specifiek in het noordelijke en oostelijke plangebied kunnen resten uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen worden verwacht (hoge verwachting), een en ander samenhangend met de hoge dekzandgronden. Daarbuiten kan een middelhoge verwachting voor deze periode worden aangehouden.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zonodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>In de meeste boringen is een intacte bodemopbouw aangetroffen die bestaat uit een waarschijnlijk tamelijk jong plaggendek van ongeveer 65 cm dik met daaronder een A-horizont op een C-horizont. Op de locatie van het schoolgebouwtje is sprake van een subrecent verstoord pakket, vermoedelijk samenhangend met de sloop voor circa 1900.<br>Op basis van het booronderzoek kan het verwachtingsmodel gehandhaafd blijven. We adviseren archeologisch vervolgonderzoek bij (grootschalige) bodemingrepen dieper dan 45 cm –mv. Indien bodemingrepen tot een diepte van 45 cm –mv beperkt blijven adviseren we geen nader onderzoek. De aanleg van een wijngaard (aanplant wijnranken en stokken) levert nauwelijks bodemverstoring op, evenmin als de verdere ontwikkeling van de wijnranken. Dit vormt geen bedreiging voor eventueel aanwezige waarden en we adviseren hiervoor dan ook vrijgave ten aanzien van archeologie.<br>Mochten in de toekomst wezenlijke bodemingrepen plaatsvinden (dieper dan 45 cm –mv) dan adviseren we aanvullend onderzoek. We adviseren in het bestemmingsplan hiertoe een bepaling op te nemen.<br>Dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Ommen. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, de heer O. Satijn Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>