ปัญหาการจัดเก็บภาษีเงินได้ซ้ำซ้อนจากการขายฝากอสังหาริมทรัพย์

การค้นคว้าอิสระฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเกี่ยวกับกรณีปัญหาการเสียภาษีเงินได้จากการขายฝากอสังหาริมทรัพย์และปัญหาการเสียภาษีเงินได้ซ้ำซ้อนกันจากการไถ่ถอนอสังหาริมทรัพย์ที่ขายฝาก วิเคราะห์ถึงปัญหาการเสียภาษีเงินได้จากการขายฝากอสังหาริมทรัพย์และปัญหาการเสียภาษีเงินได้ซ้ำซ้อนกันจากการไถ่ถอนอสังหาริมทรัพย์ที่ขายฝาก ศึกษาทั้งจากทฤษฎีภาษีอากรที่ดี ข้อกฎหมายภาษีอากรของประเทศไทย และข้อกฎหมายการขายฝากอสังหาริมทรัพย์ของประเทศไทยในปัจจุบัน รวมไปถึงศึกษาจากคำพิพากษาฎีกา หนังสือตอบข้อหารือของกรมสรรพากร เพื่อความชัดเจนในประเด็นของปัญหาที่นำไปสู่วิธีแก้ปัญหาที่มีประสิทธิภาพต่อไปเมื่อได้ทำการศึกษาข้อกฎหมายภาษีอากรเกี่ยวกับการขายฝากอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลรัษฎากรประกอบกับข้อกฎหมายเกี่ยวกับการขายฝากอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แล้ว พบว่า ข้อกฎหมายภาษีเกี่ยวกับการเสียภาษีเงินได้จากการขายฝากอสังหาริมทรัพย์ มิได้มีการกำหนดวิธีการใดเพื่อแก้ปัญหาการเสียภาษีเงินได้ซ้ำซ้อนจากการขายฝากอสังหาริมทรัพย์ ส่งผลให้คู่สัญญาที่เป็นผู้ขายฝากต้องเสียภาษีเงินได้จากการขายฝาก ทั้งที่ผู้ขายฝากมิได้มีเจตนาที่แท้จริงที่จะโอนกรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์ที่ขายฝากแบบเด็ดขาด หากแต่เพียงต้องการโอนอสังหาริมทรัพย์ไปเป็นหลักประกันการกู้ยืมเงินแล้วมีความประสงค์จะไถ่ถอนคืนเท่านั้น และคู่สัญญาที่ผู้รับซื้อฝากที่ได้รับความเดือดร้อนจากการที่ตนมีหน้าที่ต้องเสียภาษีเงินได้จากการโอนอสังหาริมทรัพย์นั้นให้แก่ผู้ขายฝาก เมื่อมีการไถ่ถอนคืนและยังต้องนำค่าสินไถ่มาเสียภาษีเงินได้อีก อันเป็นการเสียภาษีถึงสองครั้งจากการทำนิติกรรมเพียงครั้งเดียว ซึ่งก่อให้เกิดความไม่เป็นธรรมแก่คู่สัญญาอย่างยิ่งจากการพิจารณาทฤษฎีภาษีอากรที่ดี ประกอบกับข้อกฎหมายภาษีตามประมวลรัษฎากร ข้อกฎหมายการขายฝากอสังหาริมทรัพย์ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ คำพิพากษาฎีกา และหนังสือตอบข้อหารือกรมสรรพากรแล้ว ผู้เขียนจึงมีความเห็นว่า ควรยกเว้นภาษีเงินได้จากการโอนอสังหาริมทรัพย์ในขณะกระทำนิติกรรมการขายฝากอสังหาริมทรัพย์นั้น แต่เนื่องจากการยกเว้นภาษีเงินได้ให้เด็ดขาดอาจก่อให้เกิดปัญหาการหลักเลี่ยงการเสียภาษีจากการขายอสังหาริมทรัพย์ตามมาตรา 453 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ไปทำสัญญาขายฝากแทน ดังนั้น จึงควรจัดเก็บภาษีเงินได้ในขณะที่ได้ทำสัญญาขายฝากก่อน แล้วกำหนดให้มีการขอคืนภาษีเงินได้ที่เสียไปเมื่อไถ่ถอนคืน โดยกำหนดให้สามารถนำภาษีเงินได้ที่เสียไปมาใช้เป็นเครดิตภาษีในปีที่มีการไถ่ถอนได้ ส่วนกรณีผู้รับซื้อฝาก หากได้โอนอสังหาริมทรัพย์คืนให้ผู้ขายฝากเมื่อมีการไถ่ถอนการขายฝากอสังหาริมทรัพย์ภายในกำหนดระยะเวลา ผู้เขียนเห็นว่าควรจัดเก็บภาษีเฉพาะค่าสินไถ่ที่ได้รับ และกำหนดให้ยกเว้นการเสียภาษีเงินได้จากการโอนอสังหาริมทรัพย์คืนให้ผู้ขายฝากในกรณีนี้ทั้งจำนวน