Een archeologisch bureauonderzoek naar het tracé van de Ringweg Oost in Leiden en Leiderdorp

<p>In opdracht van het Projectmanagementbureau van de gemeente Leiden heeft de Unit Monumenten & Archeologie van de gemeente Leiden een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar het tracé van de Ringweg Oost in Leiden en Leiderdorp.</p><p>Op basis van de resultaten van het bureauonderzoek wordt verwacht dat het plangebied in de stroomgordels van een aantal waterlopen ligt. Het begin van het tracé, vanaf de Lammebrug tot aan de Julius Caesarbrug volgt de westelijke oever van een in oorsprong natuurlijke waterloop die uitmondt in de Oude Rijn. Het tracé doorkruist vervolgens de stroomgordel van de Oude Rijn. In Leiderdorp loopt het tracé langs de oostelijke oever van de Zijl. Deze waterloop is eveneens een van oorsprong natuurlijke getijdekreek die uitmondde in de Rijn. <br>Op de archeologische waardenkaart van de gemeente Leiden staat het Leidse deel van het plangebied aangeduid als een gebied met een Waarde Archeologie 5 of 6 (gebieden met een hoge of middelhoge archeologische verwachting).<br>Op de archeologische waardenkaart van de gemeente Leiderdorp staat het plangebied aangeduid als een terrein van zeer hoge archeologische waarde (het al eerder genoemde monument 4051) of als gebied met een hoge trefkans. Het kruispunt Engelendaal – Rietschans valt net binnen een zone met een middelhoge trefkans.<br>De verwachtingszones op de waardenkaarten zijn - net als bij de provinciale en landelijke kaart - gebaseerd op de geologische en geomorfologische ondergrond in relatie tot de mate waarin deze gebieden geschikt waren voor bewoning.<br>In en rondom het plangebied kunnen bewoningssporen worden aangetroffen uit verschillende perioden. Nederzettingen uit de ijzertijd mogen verwacht worden op de kreek- en geulruggen en oeverwallen van de rivieren. Sporen uit de Romeinse tijd kunnen bestaan uit nederzettingen langs de limesweg, die het tracé ten noorden van de Julius Caesaerbrug kruist. Ook aan weerszijden van de Zijl kunnen sporen uit de Romeinse tijd aanwezig zijn. Op het industrieterrein De Waard kunnen naar verwachting bewoningssporen uit de vroege middeleeuwen aanwezig zijn. Ten oosten van de Zijl ten slotte ligt het kasteelterrein De Zijlhof. Sporen van dit kasteelterrein kunnen nog in de bodem aanwezig zijn. <br>Archeologische resten kunnen verwacht worden vanaf verschillende dieptes. Langs de Kanaalweg bestaat de bodem uit een opgebracht pakket van 1,5 meter. Ter plaatse van de huidige wegen is sprake van een verstoord bodemprofiel van 100 cm. Hieronder zijn naar verwachting oude sedimenten en eventueel aanwezige archeologische resten nog ongestoord in de bodem aanwezig. De verstoringdiepte naast de wegen in De Waard en langs de Zijldijk is niet bekend. Onder de bebouwing op De Waard mogen heipalen verwacht worden. De bodem kan hierdoor ten dele verstoord zijn.<br>Gezien de recente opslibbing en kanalisering van de Rijnbedding in het bouwblok Hoge Rijndijk – Utrechts Jaagpad is het onwaarschijnlijk dat onder dit bouwblok archeologische resten aanwezig zijn.<br>In het water van de Rijn zijn waarschijnlijk geen resten meer aanwezig. Het is onduidelijk of in de watergang van de Zijl nog oude archeologische resten aanwezig zijn. Deze zijn vermoedelijk bij het kanaliseren van de Zijl verdwenen.</p><p>Het bureauonderzoek heeft uitgewezen dat voor delen van het plangebied op basis van geomorfologische kenmerken en diverse vondsten in de directe omgeving een middelhoge archeologische tot zeer hoge waarde verwachting geldt. In het water van de Rijn en de Zijl zijn waarschijnlijk geen resten meer aanwezig. <br>Om het verwachtingsmodel te toetsen en waar nodig aan te vullen is een aanvullend archeologisch veldonderzoek nodig. In het geval van deze locatie is een booronderzoek noodzakelijk. Dit onderzoek dient vooral plaats te vinden waar het tracé afwijkt van de bestaande wegen. Aandachtspunten zijn de bermen naast de Kanaalweg tussen de Julius Caesarbrug en de Hoge Rijndijk (i.v.m. mogelijk aanwezige limesweg), de bermen naast de wegen op het Industrieterrein De Waard en de oostelijke oever van de Zijl. <br>Aanbevolen wordt om geen archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren in de waterwegen en in het bouwblok Hoge Rijndijk –Utrechts Jaagpad.</p>