ความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียและสหรัฐอเมริกาในสมัยการนำรัฐบาลของนายกรัฐมนตรีนเรนทรา โมดี (ค.ศ. 2014-2023)

นับตั้งแต่ได้รับเอกราชในปี ค.ศ. 1947 อินเดียก็ได้ทำให้ประชาคมโลกเห็นว่านโยบายไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด (non-alignment) ที่ยึดถือเป็นหลักในการดำเนินนโยบายต่างประเทศมากว่า 40 ปีนั้น มีส่วนช่วยให้อินเดียสามารถหลีกเลี่ยงการพัวพันกับประเทศมหาอำนาจในยุคสงครามเย็น อย่างไรก็ตามหลักการดังกล่าวได้ถูกท้าทายจากสถานการณ์ความสัมพันธ์ของประเทศรอบด้านและการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในเวทีโลกอยู่เป็นระยะ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อสงครามเย็นสิ้นสุด และสหรัฐอเมริกาก้าวขึ้นมาเป็นประเทศมหาอำนาจเพียงหนึ่งเดียว ทำให้แต่ละประเทศต้องปรับนโยบายต่างประเทศที่มีต่อสหรัฐอเมริกา รวมถึงอินเดียที่ค่อย ๆ ยกเลิกหลักการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใดและเข้าไปมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับสหรัฐอเมริกามากขึ้นแต่อย่างไรก็ตาม ความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียและสหรัฐอเมริกา ในภายหลังก็ไม่ราบรื่นนัก โดยมีปัญหา อาทิ การทดลองอาวุธนิวเคลียร์ของอินเดีย ปัญหาข้อพิพาทพรมแดนระหว่างอินเดีย - ปากีสถาน และความสัมพันธ์แบบถ่วงดุลอำนาจของอินเดีย - จีน เป็นปัจจัยสำคัญในการดำเนินนโยบายของอินเดีย อินเดียภายใต้การนำรัฐบาลของนายนเรนทรา โมดี ทั้ง 2 สมัยนั้น ยึดถือแนวคิดปกป้องผลประโยชน์ประเทศของตนเป็นหลัก ในขณะเดียวกันก็มีความพยายามที่จะพัฒนาความสัมพันธ์กับทุกประเทศทั่วโลก รวมถึงสหรัฐอเมริกา ซึ่งจะเห็น ได้จากการเดินพบปะระหว่างของผู้นำทั้งสองประเทศ และการเป็นพันธมิตรเชิงยุทธศาสตร์ผ่านความร่วมมือทั้งในด้านการค้าการลงทุน ความมั่นคงและการทหาร การศึกษา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี อย่างไรก็สถานการณ์ที่เกิดขึ้นในเวทีโลก เช่น มาตรการขึ้นภาษีนำเข้าเหล็กและอะลูมิเนียมที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐอเมริกาใช้เพื่อเป็นเครื่องมือในการต่อต้านสินค้าจากจีน ก็ถือเป็นสิ่งท้าทายความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียกับสหรัฐอเมริกาในยุคปัจจุบัน ในฐานะที่อินเดียเป็นหุ้นส่วนทางการค้าของทั้งสหรัฐอเมริกาและจีน และเป็นประเทศที่ได้รับผลกระทบจากมาตรการขึ้นภาษีดังกล่าวเช่นกัน จะเห็นได้ว่าความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียและสหรัฐฯ มีการเปลี่ยนแปลงมาโดยตลอดจากเหตุปัจจัยต่าง ๆ แม้จะเป็นสมัยการนำรัฐบาลของนายนเรนทรา โมดี ทั้ง 2 สมัย ที่พยายามพัฒนาความสัมพันธ์กับทุกประเทศเพื่อผลประโยชน์แห่งชาติ จึงเป็นเรื่องที่ควรจะศึกษาแนวทางในการดำเนินนโยบายความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียกับสหรัฐฯ อย่างต่อเนื่อง เพราะสะท้อนให้เห็นภาพความสัมพันธ์ของอินเดียซึ่งเป็นประเทศมหาอำนาจในภูมิภาคเอเชียใต้กับสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นประเทศมหาอำนาจของโลกที่มีบทบาทและมีความสำคัญในเวทีการเมืองระหว่างประเทศ รวมถึงแสดงให้เห็นปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อนโยบายระหว่างประเทศของอินเดียต่อสหรัฐอเมริกา และส่งผลกระทบต่อการดำเนินความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศ