Bureau- en booronderzoek Delleweg te Middelstum, gemeente Eemsdelta (GR)

<p>Op het moment van schrijven van het rapport is de exacte omvang van de te verwachten bodemverstoring nog niet bekend. Mochten de geplande ingrepen zich beperken tot 0,5 m beneden het maaiveld, dan zou archeologisch onderzoek niet nodig zijn. Gezien de aard van de plannen is het echter waarschijnlijk dat deze vrijstellingsgrens overschreden wordt. Op het moment dat daar sprake van is, adviseert MUG Ingenieursbureau b.v. om binnen het onderzoeksgebied een proefsleuvenonderzoek uit te voeren. Binnen het gehele onderzoeksgebied is een kwelderwal aanwezig met sporen van fosfaat en in boring 8 is op de kwelderwal een dunne laag met vegetatie-horizonten herkend. Door middel van een proefsleuvenonderzoek kan goed inzicht worden verkregen in de mogelijk in het onderzoeksgebied aanwezige archeologische sporen zoals landinrichtingssporen, greppels en sloten en nederzettingssporen. Dit soort sporen kunnen bij bijvoorbeeld een waarderend booronderzoek slecht of niet opgespoord worden.</p><p>Voor het uitvoeren van een proefsleuvenonderzoek moet een door het bevoegd gezag goedgekeurd<br>Programma van Eisen worden opgesteld.</p><p>Onderzoek<br>Aanleiding tot het hier beschreven archeologische bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen zijn de plannen van Daiwa House Modular Europe Jan Snel BV voor de bouw van twintig wissel-woningen op een agrarisch perceel. Door deze werkzaamheden worden mogelijk archeologische resten bedreigd. Conform de Erfgoedwet is het onderzoeksgebied eerst onderzocht op de aanwezigheid van archeologische waarden.</p><p>Uit het bureauonderzoek komt naar voren dat het onderzoeksgebied op een kwelderwal ligt. Dergelijke kwelder-wallen waren vanwege hun hoge ligging in het landschap vanaf de midden-ijzertijd aantrekkelijk voor bewoning.<br>In de omgeving van het onderzoeksgebied komen meerdere vindplaatsen voor waaruit vondsten uit de ijzertijd bekend zijn, waaronder de wierde van Middelstum. Het gaat hierbij ten dele om dorpswierden met veelal een lange bewoningsgeschiedenis, maar ook om vlaknederzettingen en kleinere wierden die tijdens periodes met een sterkere invloed van de zee overspoeld raakten. Op historische kaarten heeft het onderzoeksgebied altijd in agrarisch gebied gelegen en werd het pas in 2016 bebouwd. Daarop is tevens te zien dat het aan de rand ligt van een gebied met een radiale verkaveling die kenmerkend is voor dorpswierden. In een eerder onderzoek is vastgesteld dat de bodem in het onderzoeksgebied grotendeels intact is en dat eventuele archeologische sporen goed bewaard zullen zijn gebleven. Daarbij kan gedacht worden aan resten van een (vlak)nederzetting uit de ijzertijd of Romeinse tijd, maar ook uit archeologische sporen die in verband staan met de bewoning van de wierde van Middelstum en de exploitatie van het omliggende gebied.</p><p>Uit het booronderzoek blijkt dat het de bodemopbouw intact is. De boringen bevestigen de ligging van het onder-zoeksgebied op een kwelderwal. Binnen het gehele gebied zijn in de zandige lagen van de kwelderwal fosfaatresten aangetroffen die vermoedelijk zijn ontstaan door beweiding van het onderzoeksgebied. In één van boringen is daarnaast een dunne laag met twee vegetatiehorizonten herkend, die wijst op een periode waarin het gebied verland was, maar waarin nog wel overstromingen plaatsvonden. Het is mogelijk dat bij de voorgenomen ingrepen archeologische resten zullen worden verstoord.</p><p>Het bevoegd gezag, gemeente Eemsdelta, heeft het bovenstaande advies goedgekeurd.</p>