Plangebied Boezemkade Polder Zeevang in De Polder Zeevang, gemeente Edam-Volendam en Purmerend; archeologisch vooronderzoek: een archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek.

<p>Archeologie In opdracht van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft RAAP in de periode okto ber 2017 – mei 2018 een archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek uitgevoerd in plangebied Boezemkade Polder Zeevang, gemeente Edam-Volendam en Purmerend. De aanlei ding voor dit onderzoek is het voornemen om op deze locatie de boezemkade te verbeteren, waarvoor een alternatievenweging opgesteld moet worden. De beoogde verbetering omvat ver hoging en/of verzwaring van de regionale kering van de polder Zeevang. Het betreft in totaal een tracé van 21,5 km lengte. </p><p>Uit het bureauonderzoek blijkt dat sprake is van een hoge verwachting op de aanwezigheid van resten van bewoning uit de Middeleeuwen en daarna. Toen het veengebied in de Middeleeuwen werd ontgonnen, raakte het ook bewoond. Bewoning vond plaats in lintdorpen langs ontginnings assen. Binnen het plangebied liggen Kwadijk en Axwijk, mogelijk ook Hobrede aan een dergelijke ontginningsas en resten van bewoning en bebouwing zijn dus zeker te verwachten. Datzelfde geldt voor de historische kernen van Purmerend, Oosthuizen, Beets en Schardam. Maar ook eerder werd in het gebied al gewoond op veenterpen, waarvan er een aantal in de directe omge ving zijn aangetroffen. Indien aanwezig zijn dergelijke resten te verwachten in de top van het veenmosveen, aan en vlak onder het maaiveld. De ontwatering ten behoeve van de ontginningen zorgde voor het oxideren en verdwijnen van het veen. Resten van bewoning uit deze periode zijn daardoor mogelijk deels uit context geraakt en verdwenen. </p><p>Aanbevolen wordt in eerste instantie een verkennend en karterend booronderzoek uit te laten voeren op die delen van het tracé waar bodemingrepen plaatsvinden dieper dan de bouwvoor. </p><p> Cultuurhistorie Uit het cultuurhistorisch onderzoek is gebleken dat het onderzoeksgebied een zeer waardevol gebied betreft. De dijk rondom Polder de Zeevang volgt over vrijwel haar gehele lengte een his torisch tracé waarvan de ouderdom ten minste teruggaat op de vroege 17e eeuw. Grote delen liggen zeer waarschijnlijk nog op de plek waar ze in 13/14e eeuw zijn aangelegd. Op en langs de dijk liggen tal van elementen die herinneren aan de geschiedenis van de dijk en het aangrenzen de landschap. </p><p> De dijk zelf is nog zeer gaaf. Het profiel is op de meeste delen nog historisch of historisch pas send. Gebouwde monumenten die direct aan de dijk grenzen komen vooral in Oosthuizen voor. De dijk vormt de buitenkade van de Purmer- en Beemsterringvaart. De Beemster heeft de status van UNESCO-Werelderfgoed. Hoewel de dijk feitelijk buiten de contour valt van het Werelderf goedgebied kan de vormgeving van de dijk wel invloed hebben op de cultuurhistorische waarden ervan. </p><p>Toekomstige ingrepen in het dijklichaam kunnen in een groot deel van het dijktracé invloed heb ben op de cultuurhistorische waarden van het dijklichaam, omringende en overlappende land schapselementen en de historische bouwkunst op en nabij het dijklichaam. Bij herinrichting en/of ophoging van de dijk dient tijdens de ontwerpfase rekening te worden gehouden met de cultuur historische waarden. Ook dienen deze waarden te worden meegenomen tijdens de afweging van eventuele voorkeursalternatieven.</p>