Interactie in diverse klassen: Samen werken aan cohesie, verbondenheid en sociale burgerschapsvaardigheden

Scholen hebben de taak om burgerschap bij leerlingen te bevorderen: ze bereiden leerlingen voor op vreedzaam samenleven in een democratische en diverse maatschappij. De klas is een ideale oefenplaats voor burgerschap en het stimuleren van cohesie. Een klas kan je namelijk zien als een ‘minimaatschappij’. Net als in de echte maatschappij brengt diversiteit in de klas soms uitdagingen en spanningen met zich mee, maar zo’n klas kan juist ook verrijkend zijn en kansen bieden. Onder begeleiding van de leerkracht kunnen kinderen in een veilige omgeving leren hoe ze op een positieve manier met elkaar kunnen omgaan.

Deze leidraad is onderdeel van het Project BLOK (Burgerschap door Lesgeven: Onderzoek in de Klas). Het basisidee van BLOK is dat leerkrachten met hun dagelijkse interacties bijdragen aan burgerschapsvaardigheden van leerlingen, zoals samenwerken en conflicten oplossen, positieve relaties onderhouden en vooroordelen tegengaan en een gevoel van verbondenheid met de klas en met Nederland ontwikkelen. BLOK richt zich op alledaagse processen in de klas, zoals gedrag, opvattingen en relaties en de manier waarop leerkrachten hiermee omgaan. Hoewel burgerschap over nog veel meer gaat, hebben wij ons dus gericht op de dagelijkse, sociale aspecten van burgerschap. Kennis en het burgerschapscurriculum hebben we buiten beschouwing gelaten, hier bestaat al veel informatie over (zie bijvoorbeeld het Expertisepunt burgerschap).

Het doel van deze leidraad is om leerkrachten praktische handvaten te geven waarmee aan cohesie en burgerschap in de klas gewerkt kan worden. De aanbevelingen zijn gebaseerd op bestaande inzichten uit de wetenschap en nieuwe resultaten uit het project BLOK.

De digitale versie van de leidraad kun je downloaden via "access file" of de volgende link: https://blok.sites.uu.nl/wp-content/uploads/sites/588/2025/10/BLOK_Leidraad_Interactie-in-diverse-klassen.pdf