Lemmer, Burgemeester Krijgerplein, Gemeente De Fryske Marren (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O)

<p>In opdracht van Gemeente De Fryske Marren is een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan het Burgemeester Krijgerplein te Lemmer, gemeente De Fryske Marren, provincie Fryslân. De aanleiding voor het onderzoek is de geplande nieuwbouw op de locatie van het voormalige gemeentekantoor. Mogelijk wordt de nieuwbouw onderkelderd. Hiertoe benodigde graafwerkzaamheden kunnen tot aantasting van eventueel aanwezige archeologische waarden leiden. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op dergelijke archeologische waarden. Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek verkennende fase (IVO-O). <br> Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel bestaat in het plangebied de mogelijkheid dat een afgedekt dekzandlandschap aanwezig is met in de top daarvan mogelijk archeologische resten uit de steentijd. De kans hierop is echter hooguit middelhoog. Door de ligging van het plangebied binnen de historische kern van Lemmer, bestaat daarentegen een hoge kans op resten van bebouwing uit de middeleeuwen en de nieuwe tijd. Door verschillende fasen van bebouwing en sloop is de kans op intacte resten echter niet hoog. In 2012 is hier nog het in de tachtiger jaren van de twintigste eeuw gebouwde gemeentekantoor gesloopt.<br> Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn in het plangebied zes boringen geplaatst met een guts met een diameter van drie centimeter. <br>Uit de resultaten van het booronderzoek blijkt dat de ondergrond van het plangebied uit matig grof, zwak schelphoudend zand bestaat dat waarschijnlijk is afgezet als zeestrandglooiing. Vergraven resten van podzolvorming zijn weliswaar in één boring aangetroffen maar kunnen gezien de ligging op een zeestrandglooiing niet uit het plangebied zelf afkomstig zijn. Op alle boorpunten bestaat minimaal de bovenste twee meter van de bodem uit zand dat waarschijnlijk is opgebracht na de sloop van het voormalige gemeentekantoor. Hieronder zijn in twee boringen sloopresten aanwezig die waarschijnlijk eveneens afkomstig zijn van het voormalige gemeentekantoor. Slechts in één boring is boven het schelphoudende zand van de zeestrandglooiing nog een in situ gevormde afzetting waargenomen. Het betreft een pakket veen dat op boorpunt 3 tussen 220 en 290 centimeter beneden het maaiveld aanwezig is. </p><p>Selectie-advies door senior KNA-prospector drs. R.P. Exaltus<br>Door de ligging van het plangebied op een zeestrandglooiing hoeft geen rekening te worden gehouden met de mogelijke aanwezigheid van bewoningsresten uit de steentijd. De verwachting voor dergelijke resten kan voor het hele plangebied worden bijgesteld tot een lage verwachting (geen verwachting).<br> Door de aanwezigheid van een dik pakket opgebracht zand bestaat in het plangebied binnen (ruim) twee meter beneden het huidige maaiveld geen kans op behoudenswaardige archeologische resten. Op de boorpunten 1, 2, 4, 5 en 6 hoeven deze waarschijnlijk in het geheel niet verwacht te worden. <br> De aanwezigheid van een pakket veen in boring 3 tussen 220 en 290 centimeter beneden het maaiveld betekent mogelijk dat hier de vulling van een voormalige gracht of havenkom aanwezig is. Indien dit het geval is betreft het resten die dermate oud zijn dat deze niet afkomstig zijn van een historisch gedocumenteerde gracht of havenkom. In een dergelijke vulling kunnen resten uit de middeleeuwen goed bewaard zijn gebleven. Voor de zone op en direct rond boorpunt 3 (zie Figuur 6, de oranje cirkel) wordt daarom aanbevolen om voor graafwerkzaamheden die dieper reiken dan twee meter beneden het maaiveld archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren. Dit kan bestaan uit het uitvoeren van een waarderend booronderzoek om de aan- of afwezigheid van een vindplaats te bepalen en de mogelijke waarde daarvan vast te stellen. Als alternatief kan direct worden besloten om graafwerkzaamheden dieper dan 2 meter archeologisch te laten begeleiden, zodat eventueel in het veen aanwezige archeologische resten geborgen kunnen worden. Beide vormen van onderzoek dienen te worden uitgevoerd door een daartoe gecertificeerd bedrijf. Tegen het aanbrengen van heipalen bestaan in deze zone geen bezwaren.</p>