Bureauonderzoek Snaphaanstocht te Ranum

In maart 2024 is in opdracht van Enexis B.V. door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd, om een archeologische verwachting op te stellen voor een plangebied op het hoogspanningsstation aan de Maarhuizerweg/Snaphaanstocht te Winsum (Ranum). Hier worden verschillende werkzaamheden uitgevoerd, waaronder het aanleggen van nieuwe elektriciteitskabels. Deze worden op een diepte van 2,5 en 1,5 meter beneden maaiveld aangelegd. De sleuven die worden aangelegd zijn circa 1 meter breed en de totale lengte is 305 meter. Het totale oppervlak in open ontgraving bedraagt dus 305 m2 . Het plangebied valt in de dubbelbestemming Waarde Archeologie 4 van het vigerende bestemmingsplan van de gemeente Het Hogeland. De geplande werkzaamheden overschrijden de opgestelde vrijstellingsgrenzen en een omgevingsvergunning is dan ook aan de orde. Tevens dient er nader archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. Om deze reden, en ook om een specifieke archeologische verwachting op te stellen voor het plangebied, is dit bureauonderzoek uitgevoerd. Landschappelijk gezien ligt het plangebied op een hoog gelegen deel, namelijk een stuwwal (Het Hoog van Winsum). Deze hoger gelegen delen in het landschap waren zeer geschikt en aantrekkelijk voor bewoning in de prehistorie (met name de steentijd). Aan de hand van eerder uitgevoerde booronderzoeken zowel op het hoogspanningsstation zelf en in de omgeving wordt echter duidelijk dat het dekzand relatief diep ligt. Deze wordt namelijk op een diepte van 4 meter beneden maaiveld verwacht. Resten uit de steentijd worden dan ook niet binnen de huidige ontgravingsdiepte verwacht. Het plangebied ligt zeer nabij meerdere wierden die een datering hebben vanaf de (late) ijzertijd‐Romeinse tijd en vermoedelijk ook bewoond waren in de middeleeuwen. De twee dichtstbijzijnde gelegen wierden, de Rode Wierde en de Groene Wierde, zijn echter in de huidige topografie niet meer zichtbaar. Wel zijn hier veel vondsten gedaan van aardewerk en metaal (munten) uit de Romeinse tijd, en ook aardewerk uit de middeleeuwen. In het onderzoeksgebied zijn er dan ook meerdere aanwijzingen voor bewoning vanaf de (late) ijzertijd‐Romeinse tijd. Binnen het plangebied zelf zijn echter geen bewoningsresten bekend – het ligt niet op een wierde en voor zover bekend aan archeologische en historische gegevens lijkt het plangebied voornamelijk een agrarisch karakter te hebben gehad. Omdat het plangebied zich echter op een hoogspanningsstation bevindt, waar vermoedelijk al veel bodemverstoring heeft plaatsgevonden, geldt er echter een algemene lage archeologische verwachting. Advies Antea Group Vanwege de lage archeologische verwachting en het mogelijk aantreffen van een verstoorde bodem (voornamelijk hoogspanningskabels), adviseert Antea Group om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Ook voor vrijgegeven (delen van) plangebieden bestaat altijd de mogelijkheid dat er tijdens graafwerkzaamheden toch losse sporen en vondsten worden aangetroffen. Het betreft dan vaak kleine sporen of resten die niet door middel van een booronderzoek kunnen worden opgespoord. Op grond van artikel 5.10 van de Erfgoedwet dient zo spoedig mogelijk melding te worden gemaakt van de vondst bij de Minister (de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: telefoon 033‐4217456). Een vondstmelding bij de gemeentelijk of provinciaal archeoloog kan ook.