Bureauonderzoek NABO Valburg (gemeente Overbetuwe)

<p>In mei‐juni 2024 is in opdracht van ProRail B.V. door Antea Group een archeologisch
bureauonderzoek uitgevoerd, om een archeologische verwachting op te stellen voor een
plangebied ten westen van Valburg. Het gaat om een terrein ter hoogte van de Heterensestraat 1
waar een niet actief beveiligde overweg (NABO) wordt verwijderd. De NABO wordt gesaneerd, en
er wordt tevens een nieuwe ontsluitingsweg gerealiseerd. De nieuwe ontsluitingsweg zal vanaf
de Broekstraat 4 parallel met de A50 lopen, om vervolgens onder de bestaande brug te worden
aangelegd. Vanaf hier loopt de nieuwe weg parallel met het spoor en wordt de woning op
Heterensestraat 1 weer bereikbaar gemaakt via deze nieuwe verbindingsweg. Voor deze
werkzaamheden wordt er dus een zone gesaneerd, op meerdere locaties wordt er een talud
aangebracht en wordt de sloot verbreed en worden er duikers aangebracht. Verder worden er
keerwanden geplaatst. Het gehele plangebied bedraagt circa 1,5 hectare. De werkdiepte is op
moment van schrijven onbekend maar zal naar verwachting circa 1 meter beneden maaiveld te
bedragen. Het gehele plangebied ligt in de dubbelbestemming Waarde Archeologie 4 van het
vigerende bestemmingsplan ‘Buitengebied Overbetuwe’. De geplande werkzaamheden
overschrijden de opgestelde vrijstellingsgrenzen voor deze dubbelbestemming. Een
omgevingsvergunning en nader (archeologisch) onderzoek is verplicht. Dit archeologisch
bureauonderzoek is de eerste stap in de cyclus van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ). </p><p>
Landschappelijk gezien ligt het plangebied op een rivierkomvlakte, een relatief lager gelegen deel
van het landschap. Het ligt net ten westen van een rivierduin waar mogelijk al vanaf de Romeinse
tijd activiteit was. Het dorp Valburg, dat zich op deze rivierduin heeft gevestigd, wordt in ieder
geval in de 8e eeuw voor het eerst genoemd als ‘Falburc Marca’ op een schenkingsoorkonde aan
het klooster Lorsch. Afzettingen waarop archeologische resten uit eerdere perioden worden
verwacht, namelijk uit de perioden laat‐paleolithicum tot en met het mesolithicum, liggen relatief
diep. Deze worden dan ook niet binnen de ontgravingsdiepte verwacht. Binnen het
onderzoeksgebied zijn geen resten bekend uit de periode neolithicum‐ijzertijd, wel ligt het
plangebied tussen twee stroomgordels die globaal in deze perioden actief waren. Vermoedelijk
begint men zich dus op de rivierduin te vestigen vanaf de Romeinse tijd, maar dit is in ieder geval
zeker vanaf de middeleeuwen. Het plangebied zelf kent dan in de middeleeuwen en nieuwe tijd
voornamelijk een agrarisch karakter. Binnen het plangebied worden er dan ook voornamelijk
resten van agrarische activiteiten verwacht, daterend vanaf de late middeleeuwen. </p><p>
Aan de hand van de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart wordt duidelijk dat het
plangebied in een zone met een lage archeologische verwachting ligt. Dit wordt bevestigd door
resultaten van eerder uitgevoerd archeologisch onderzoek in de nabije omgeving, en op basis van
landschappelijke kenmerken. Verder bestaat de kans dat er binnen het plangebied mogelijk al
een verstoorde bodem aanwezig is. Het plangebied kent voornamelijk een agrarisch karakter
(weiland/bouwland) , en mogelijk kunnen landbouwactiviteiten in het verleden al voor een
bodemverstoring gezorgd. Verder ligt het plangebied nabij een snelweg (de A50) en loopt het
parallel met een spoorweg. De aanleg van beide heeft mogelijk al voor bodemverstoring binnen
het plangebied gezorgd. </p><p>
Advies Antea Group </p><p>
Aan de hand van bekende archeologische gegevens en landschappelijke kenmerken heeft het
plangebied een lage archeologische verwachting. Op basis hiervan adviseert Antea Group om het
plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkelingen.</p>