Transect-rapport 2266: Een opgraving, variant archeologische begeleiding. Gouderak, Kattendijk 141, gemeente Krimpenerwaard (ZH).

<p>In maart 2019 is een opgraving, variant archeologische begeleiding, uitgevoerd in een plangebied aan de Kattendijk 141 te Gouderak (gemeente Krimpenerwaard). Eén werkput is aangelegd, waarin nauwelijks tot geen archeologische sporen zijn aangetroffen. Drie spoornummers zijn uitgedeeld in vlak 1 en 2. Spoor 1 in vlak 1 bleek een restant muurwerk te zijn dat als blok is gedumpt in het toemaakdek (spoor 1500). Spoor 2 in vlak 2 bleek een restant / de basis te zijn van het ophoogpakket spoor 2100-2. Tot slot is spoor 3 in vlak 2 geïnterpreteerd als greppel die direct onder het toemaakdek (spoor 1500) vandaan komt en de ophoogpakketten spoor 2000-1 en 2000-2 doorsnijdt. De greppel stamt vermoedelijk uit de 20e eeuw, maar kan ook recent zijn (vanaf 1945) en zou daarmee geen archeologisch spoor zijn. De greppel is niet teruggevonden op kaartmateriaal, waarmee de functie niet duidelijk is geworden. </p><p>Globaal gezien bestaat de bodem uit een bouwvoor, diverse ophoogpakketten met daaronder de natuurlijke ondergrond die bestaat uit veen. Drie profielen zijn afgestoken, waarvan alleen profiel 3 reikt tot in de natuurlijke ondergrond. Profiel 1 bestaat uit de ophoogpakketten met (van boven naar beneden) spoornummers 2000, 2100-1, 2100-2 en 2500. In spoor 2100-2 werd vondstmateriaal uit de 20e eeuw aangetroffen, waarmee deze laag en boven gelegen bodemlagen niet ouder kunnen zijn dan de 20e eeuw. De ouderdom van spoor 2500 is bij gebrek aan vondstmateriaal niet te achterhalen, behalve dat deze ouder is dan spoor 2100-2. Profiel 2 bestaat de ophoogpakketten spoor 2000-1, spoor 2000-2 en spoor 2500. Beide lagen met spoornummer 2000 bevatte geen vondstmateriaal. Profiel 3 is opgebouwd uit de ophoogpakketten met spoornummers 2000-1 en 2600. Bovenop de genoemde ophoogpakketten is in alle drie de profielen spoor 1500 aanwezig, dat in overeenkomst met het booronderzoek (Nales 2018) is geïnterpreteerd als (20e eeuws) toemaakdek. Verstoringen, anders dan heipalen van het voormalige huis uit 1954, zijn niet aangetroffen, waarmee gesproken kan worden van een intacte bodemopbouw, daarbij inbegrepen alle antropogene ophoogpakketten. De top van het veen loopt in oostelijke richting af van 1,90 m -NAP (boring 1 uit Nales 2018) in het westen naar 2,84 m -NAP (profiel 3) naar 3,32 m -NAP in het oosten (boring 3 uit Nales 2018).</p><p>De 52 vondsten zijn verdeeld in de categorieën aardewerk (41 stuks), bouwmateriaal (negen stuks), metaal (één muntje) en dierlijk botmateriaal (één kootje). Het aardewerk is verder onderverdeeld in verschillende baksels, namelijk roodbakkend aardewerk, industrieel wit, steengoed en porselein. Het bouwmateriaal omvat fragmenten baksteen, tegel en plavuis. De vondsten zijn veelal aangetroffen in de ophoogpakketten en representeren vooral afvalmateriaal zonder duidelijke archeologische context. Het vondstmateriaal kan enkel spoornummer 2100-2 duidelijk dateren, namelijk in de 20e eeuw op basis van het jongst aangetroffen materiaal. Dit betekent dat bovengelegen bodemlagen jonger zijn en ondergelegen lagen ouder zijn. </p><p>Vanuit het vooronderzoek gold een hoge verwachting op het aantreffen van restanten uit de Late-Middeleeuwen - Nieuwe tijd. De vondsten dateren in deze periode (13e - 20e eeuw), maar hebben, zoals hierboven vermeld, veelal geen duidelijke archeologische context. De bodemopbouw komt voor zover te vergelijken was, goed overeen met die uit de drie bestudeerde profielen van de opgraving. De boorlocaties van boringen 1 en 2 vallen buiten de ontgraven delen van de bouwkuip, terwijl boring 3 is gezet ter hoogte van spoor 3 (greppel). De historische bebouwing, zoals aangegeven op bijvoorbeeld de Kadastrale Minuut uit 1811 - 1832 (perceel 287), bevindt zich in het noordwestelijk deel van het plangebied, maar restanten hiervan zijn niet aangetroffen. Boring 2 uit het vooronderzoek van Nales (2018) is gesitueerd binnen de bebouwing op de Kadastrale Minuut (zie figuren 13 en 14). Samenvattend is in het ontgraven bouwvlak geen sprake van een behoudenswaardige archeologische vindplaats.</p>