IJsselmeer Zoekgebied Zandwinning Smals

<p>In opdracht van Smals IJsselmeer BV heeft Periplus Archeomare BV in samenwerking met Aquatech Diving BV een archeologisch onderzoek uitgevoerd in het kader van de aanleg van een zandwingebied in het IJsselmeer. Het betrof een inventariserend veldonderzoek (onderwaterfase verkennend) in de vorm van duikinspecties.<br>Tijdens een eerder uitgevoerd side scan sonar onderzoek1 zijn op drie locaties akoestische anomalieën waargenomen waaraan een archeologische verwachting is toegekend. Deze locaties kunnen tijdens de aanleg van het zandwingebied worden aangetast en zijn daarom door middel van duikinspecties onderzocht. Het doel van dit onderzoek was de aard van de drie anomalieën vast te stellen.</p><p>Het onderzoek heeft uitgewezen dat zich op twee van de drie locaties archeologische resten van een vliegtuig bevinden. Locatie 01 betreft waarschijnlijk delen van het landingsgestel van een vliegtuig, terwijl locatie 19 verschillende onderdelen van een vliegtuigmotor, een mitrailleur en een mogelijk explosief bevatte. Waarschijnlijk gaat het om de resten van één vliegtuig, dat over een groot gebied verspreid is.<br>Op basis van de geborgen vondsten en archiefonderzoek gaat het waarschijnlijk om de Wellington Ic R1322 van het 305 Squadron, neergeschoten op 9 mei 1941 en in de lucht ontploft. Honderd procent identificatie van het vliegtuig kan echter alleen plaatsvinden door meer onderdelen naar boven te halen en serienummers te kunnen verifiëren. Verder onderzoek moet hier dus uitsluitsel over geven.<br>Gezien de mogelijke aanwezigheid van explosieven en de betrokkenheid van diverse overheidsorganen (Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Rijkswaterstaat, gemeente en Koninklijke Luchtmacht) kunnen wij in deze fase geen archeologisch vervolgonderzoek adviseren. Uit onderling overleg van deze organen moet naar voren komen of- en hoe archeologisch vervolgonderzoek wenselijk is.<br>Om de locaties van niet gesprongen explosieven in kaart te brengen is magnetometer onderzoek een logische vervolgstap. Op deze wijze kan de verspreiding van vondsten bepaald worden. Hierbij dient rekening gehouden te worden met het feit dat grote delen van het vliegtuig uit non-ferromagnetrische materialen bestaat. Deze onderdelen worden dus niet waargenomen met magnetometer onderzoek.<br>Indien besloten wordt tot het bergen van (onderdelen van) het vliegtuigwrak adviseren wij actieve archeologische begeleiding om identificatie van het vliegtuig zeker te stellen en eventuele waardevolle archeologische vondsten veilig te stellen. Op deze wijze kan de kennis over dergelijke archeologische vindplaatsen beschikbaar gesteld worden en daarmee een bijdrage leveren aan de verbreding van de archeologische kennis over dergelijke vindplaatsen.</p>