Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Ommerweg 57 te Zuidwolde, gemeente De Wolden (DR) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Ommerweg 57 te Zuidwolde, gemeente De Wolden (DR)

<p>Laagland Archeologie heeft in december 2021 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan de Ommerweg 57 te Zuidwolde. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de geplande transformatie van het recreatiepark.<br>Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.</p><p>Op de geomorfologische kaart ligt de zuidelijke helft van het plangebied in een groeve en de noordelijke helft in een zone met landduinen met bijbehorende vlakten en laagten. Het geheel ligt op een grondmorenerug. Op het AHN is te zien dat het plangebied zich tegen het oostelijke deel van een verhoging in het landschap bevindt. Bodemkundig ligt het gebied in een zone met stuifzandgronden temidden van een grondmorenerug. Het zuidelijke deel van het plangebied valt onder een sterk afgegraven terrein. Omdat het stuifzanden betreft is lastig te zeggen of podzolvorming te verwachten is. Bij opstuiving kan onder het stuifzand een intacte podzol aanwezig zijn maar bij uitstuiving zal de podzol verdwenen zijn.<br>In de omgeving van het plangebied zijn meerdere grafheuvels bekend die dateren in de periode Neolithicum - Bronstijd. Mogelijk liggen ten noorden van het plangebied enkele grafheuvels op basis van de verhogingen aangegeven op de kaarten van 1900 en 1930.<br>In historische tijden (vanaf circa 1832) werd het terrein omschreven als heide. Het noordwestelijke deel van het plangebied werd in het begin van de Tweede Wereldoorlog ingericht als werkkamp van waaruit de omringende woeste gronden werden ontgonnen. Tijdens de oorlog fungeerde het enige tijd als Joods werkkamp. Na de oorlog bleef het kamp nog enige tijd in gebruik. De toenmalige barakken en andere elementen van het kamp zijn in het plangebied niet meer aanwezig. In de jaren 80 van de vorige eeuw vond grootschalige zandwinning plaats, waarbij het huidige kunstmeer is gevormd. Grote delen van het plangebied in het zuidwesten en noordoosten zijn aldoor onbebouwd gebleven. De ligging van de es op de eerste kadastrale kaart toont belangrijke verschillen ten opzichte van de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart. De es ligt op de kadastrale kaart van 1832 meer naar het zuiden en overlapt niet met het plangebied.</p><p>Op basis van het bureauonderzoek geldt een lage verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum tot en met Vroeg-Neolithicum. Voor de periode Neolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen geldt een middelhoge tot hoge verwachting en voor de periode Late Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd geldt een lage verwachting. In het noordwestelijke deel kunnen nog diepere grondsporen van het werkkamp bewaard gebleven zijn.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodem tot in de C-horizont is verstoord afgezien van het meest noordelijke puntje van het plangebied waar een dun restant van de B-horizont is aangetroffen. De kans dat het gebied nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat wordt daarom laag geacht met uitzondering van dit meest noordelijke stuk van het plangebied.<br>Om deze reden adviseren we het meest noordelijke deel van het plangebied zoveel mogelijk te ontzien bij werkzaamheden. Mochten er toch werkzaamheden plaatsvinden dan word geadviseerd om geen verstoringen dieper dan 25 cm -mv uit te voeren in dit gebied. Mochten de verstoringen toch dieper reiken dan wordt voor dit gebied vervolgonderzoek aanbevolen in de vorm van een karterend booronderzoek conform standaardmethode A6 van de Leidraad inventariserend veldonderzoek Deel: Karterend Booronderzoek. Voor de rest van het plangebied wordt geadviseerd om geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven op het aspect archeologie.<br>De implementatie van dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente De Wolden. Dit rapport is niet beoordeeld.<br>Mochten tijdens de werkzaamheden onverhoopt toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>