„Melodyjna Zinaida, romantyczna Peri”. Księżna Zinaida Wołkońska w świetle jej prywatnej korespondencji

PL:Rosyjski poeta Iwan Iwanowicz Kozłow zwracał się do niej „Melodyjna Zinaiida, Romantyczna Peri”. Aleksander Turgieniew nazywał ją „Drogą Korynną”. Mickiewicz postrzegał ją jako Piękną nimfę i duchową patronkę. Zwracała się do niego: „Najdroższy i Dobry Mickiewiczu”. Ta kurtuazyjna wymiana zdań między księżną a jej korespondentami nie była tylko zwykłą salonową grą. Kryło się w niej wiele prawdziwych pozytywnych uczuć, szczery podziw, a czasem, jak w przypadku Dmitrija Wienewitinowa, nieodwzajemniona miłość. Moskiewski Salon Księżniczki odwiedzili niemal wszyscy znaczący pisarze, poeci i rosyjscy myśliciele XIX wieku: od Puszkina, Baratyńskiego, Odojewskiego, do Wienewitinowa, Mielgunowa, Szewirowa, Żukowskiego, braci Kirejewskich, Czaadajewa, Mickiewicza. Podczas pobytu w Rosji Madame de Stael chciała poznać Wołkońską. Kiedy księżna opuściła Rosję, większość jej rodzimych i zagranicznych przyjaciół pozostała z nią w kontakcie korespondencyjnym. Listy ludzi piszących do „Pięknej Zinaidy” wnoszą ekscytujące szczegóły jej niezwykłego życia kobiet w burzliwą historię rosyjskiej i europejskiej kultury pierwszej połowy XIX wieku.Listy do Zinaidy Wołkońskiej były częściowo publikowane. Jeszcze w XIX wieku w wersji książkowej syn Księżnej Aleksander opublikował sześć listów do niej pisanych przez cara Aleksandra I. Nie był to komplet carskiej korespondencji, ale tylko niektóre wybrane przez edytora dokumenty (Волконский, А.Н. (1868). Шесть писем императора Александра I к княгине З.А. Волконской. B: Сборник русского исторического общества, т. 3 (310–314). ). W kolejnym stuleciu publikację tę rozwinęła i uzupełniła innymi listami do Zinaidy pochodzącymi z archiwum Harwardu Bajara Arutiunowa (Б. А. Арyтюнова, Жизнь в письмах. Княгиня Зинаида Волконская и ее корреспонденты, Русская культура, Санкт-Петербург, 2017). Niestety, listy samej Zinaidy są rzadkością bibliograficzną. W cytowanej tutaj publikacji wykorzytujemy wspomniany wcześniej materiał publikowany, ale uzupełniamy go o wybraną korespondencję Księżnej, pochodzącą z Archiwum Księży Zmartwychwstania Pańskiego w Rzymie, Zachowały się tam rzadkie listy pisane przez samą Wołkońską w okresie jej pobytu w Rzymie, a także materiały samych Zmartwychwstańców dotyczące Wołkońskiej. W pracy nad tekstem uwzględniono równiez wiedzę na temat materiałów korespondencyjnych związanych z Wołkońską zgromadzonych w Rosyjskim Państwowym Archiwum Literatury. Zbiór danych zawiera dwa pliki:1)  Źródła archiwalne pochodzące z Archiwum Zgromadzenia Księży Zmartwychwstańców w Rzymie będące podstawą prowadzonych analiz.2)  Autorskie zestawienie analizowanych listów do Wołkońskiej.