Swaenswijkplaats, Alphen aan den Rijn Gemeente Alphen aan den Rijn

<p>In opdracht van de gemeente Alphen aan den Rijn heeft IDDS Archeologie in januari 2018 een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek (IVO), verkennende fase, uitgevoerd aan de Swaenswijkplaats in Alphen aan den Rijn, gemeente Alphen aan den Rijn. De aanleiding voor dit onderzoek is de geplande nieuwbouw op het terrein. Volgens het bestemmingsplan “Parapluplan Archeologie” bevindt dit terrein zich in een zone met dubbelbestemming archeologie waarde 3. Binnen deze zone dient archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd indien de bodemverstorende werkzaamheden dieper reiken dan 0,3 meter onder het maaiveld en een totale oppervlakte hebben van meer dan 100 m2. De diepte van de voorgenomen bodemverstorende werkzaamheden is onbekend, waardoor wordt aangenomen dat deze reiken tot een standaarddiepte van maximaal 2,0 m -mv. Het totale oppervlak van het plangebied heeft een omvang van ca. 1.425 m2. Dit betekent dat de marges uit het bestemmingsplan worden overschreden en dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is. <br>Op basis van dit bureauonderzoek kunnen in het plangebied archeologische resten vanaf de 12e eeuw voorkomen. Tot de afdamming in 1122 na Chr. overstroomde de Oude Rijn regelmatig. De Prins Hendrikstraat ligt waarschijnlijk op de oorspronkelijke rivierdijk. Het gebied ten oosten daarvan, waaronder het plangebied, zal waarschijnlijk tot aan de 12e eeuw in de (rest)geul van de rivier hebben gelegen en zal daarna langzaam zijn verland. Dit blijkt onder meer uit de reconstructie van het gebied in de Romeinse tijd, waarop het plangebied als restgeul is weergegeven. Archeologische resten van voor de 12e eeuw worden hier daarom niet verwacht. Om het gebied geschikt te maken voor bewoning, zullen een of meerdere ophogingspakketten zijn opgebracht. Uit onderzoek elders in Alphen zijn dergelijke ophogingen bekend vanaf de 14e eeuw (Meijer/ Van Dam, 2018). Vanaf dat moment kunnen archeologische resten worden verwacht. Die zullen bestaan uit grondsporen zoals greppels en sloten. Op basis van een vooronderzoek aan de andere kant van de Rijn (Koekkelkoren, 2017) kunnen deze van circa 1,5 m –NAP aangetroffen worden. Daarboven kunnen muurfunderingen en grondsporen uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd verwacht worden. Uit de historische kaarten blijkt dat het terrein sinds minimaal de 17e eeuw bebouwd is. <br>Vanwege de continue verandering van het gebied is het zeer goed mogelijk dat de bodemopbouw diep verstoord is. De laatste bebouwing in het plangebied is aan het einde van de 20e eeuw gesloopt. Het is niet bekend of daarbij de ondergrondse funderingen (mogelijk inclusief funderingen van voorgangers) compleet verwijderd zijn. <br>Tijdens het onderzoek is geconstateerd dat er binnen het plangebied geen in situ archeologische indicatoren worden verwacht. Dergelijke indicatoren worden zowel niet verwacht in het ophogingspakket, aangezien het een recent omgewerkt pakket betreft, als in het enige potentiële relevante archeologische niveau, de top van de Oude Rijn afzettingen. IDDS Archeologie adviseert om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.</p>