Kortestraat 16 en 18, Bakel (gemeente Gemert-Bakel)

ADC ArcheoProjecten heeft in november 2021 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Kortestraat 16 en 18 in Bakel, gemeente Gemert-Bakel. De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen sloop van de huidige bebouwing gevolgd door de nieuwbouw van woningen. Hiervoor is vooruitlopend op een omgevingsvergunning een nieuw bestemmingsplan nodig. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied is gelegen op een dekzandrug aan de rand van de Centrale Slenk. Op grond van deze ligging moet in de top van het aanwezige dekzand rekening worden gehouden met archeologische resten vanaf het Laat-Paleolithicum. Resten uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum zullen verband houden met (mogelijk) tijdelijke kampen van jager-verzamelaars. Dergelijke vindplaatsen worden vooral in zogenoemde landschappelijke gradiëntzones aangetroffen en manifesteren zich in de vorm van een strooiing van voornamelijk vuurstenen artefacten en houtskool en grondsporen in de vorm van haardkuilen. Vanaf het Neolithicum komen ook bewoningssporen voor van vroege landbouwers. Deze kunnen uit onder andere paalkuilen, waterputten, greppels en spit- of haksporen bestaan. Indien aanwezig zullen deze zich in de top van het onverstoorde dekzand, direct onder een dunne humeuze bovengrond, aftekenen en, uitgezonderd diepe paalsporen en waterputten, tot circa een halve meter in dit pakket reiken. Het voormalige loopoppervlak met inbegrip van een eventuele vondstlaag zal waarschijnlijk zijn verploegd en opgenomen de bovengrond. In het begin van de 8e eeuw (of mogelijk iets eerder) ontstond ten noordoosten van het plangebied de nederzetting Bakel. Gelet op het beeld dat op oude kaarten naar voren komt, zijn in het plangebied geen resten van historische bebouwing te verwachten. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw werd het plangebied onderdeel van een woonwijk en werd de huidige bebouwing gerealiseerd. Mogelijk is hierbij de bodem geëgaliseerd en/of omgewerkt. Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Dit wijst uit dat de natuurlijke ondergrond, in overeenstemming met het bureauonderzoek, uit zeer fijn dekzand (Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel) bestaat. De bovenkant van dit pakket is op 15 tot 60 cm –mv (circa 21,80 tot 21,55 m +NAP) vastgesteld. Het dekzand gaat naar boven toe over in een 15 tot 60 cm dik (sub)recent omwerkt en ten dele opgebracht pakket (A-/Cp-horizont), dat samenhangt met de aanleg van bebouwing in de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw. In boring 4, die in de noordoosthoek van het plangebied is verricht, is sprake van een diepe verstoring (tot 165 cm –mv, circa 20,10 m +NAP).
Gezien de aanwezigheid van humusvlekken en donkergekleurde zandbrokken in het dekzand moet worden aangenomen dat de oorspronkelijke top van het dekzand is vergraven en opgenomen in de bovengrond. De oorspronkelijke top van het dekzand, die als een potentieel archeologisch niveau wordt beschouwd, is derhalve niet intact aanwezig. Op basis van de waargenomen bodemprofielen dient de middelhoge of hoge verwachting voor resten uit de periode Laat-Paleolithicum tot en met Vroege Middeleeuwen naar een lage verwachting te worden bijgesteld. De lage verwachting voor resten uit de periode Late Middeleeuwen tot en met Nieuwe tijd dient te worden gehandhaafd.