Gemeente Eijsden-Margraten. Plangebied Eijsder Beemden-3 te Eijsden. Inventariserend veldonderzoek (verkennende fase)

<p>BAAC heeft een inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, uitgevoerd voor het plangebied Eijsder Beemden-3. Het onderzoek is uitgevoerd binnen het project Kaderrichtlijn Water Maas (KRW Maas). Ter plekke van plangebied Eijsder Beemden-3 is men voornemens een natuurvriendelijke oever te realiseren. De natuurvriendelijke oevers worden gerealiseerd door het verwijderen van een stortstenen beschermingslaag, waarna terugschrijdende erosie zal optreden. De maximale erosiediepte betreft circa 2 m beneden het huidige maaiveld (-mv). Eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied worden bedreigd door de voorspelde erosie.</p><p>Uit het eerder uitgevoerde bureauonderzoek voor het plangebied Eijsder Beemden-3 (Pietersplas) bleek dat er voor het plangebied een lage tot middelhoge archeologische verwachting geldt op het aantreffen van archeologische resten uit de Romeinse tijd en de middeleeuwen. Resten zullen zich voornamelijk op een (met oeverafzettingen afgedekte) kronkelwaard van de Maas bevinden.</p><p>Uit het verkennende booronderzoek is gebleken dat slechts een zevental van de dertig vooraf geplande boringen konden worden doorgezet tot in de natuurlijke ondergrond. Veel boringen stuitten in een met mergelsteen en puin afdekkende zandige leemlaag met een dikte variërend tussen 45 tot meer dan 200 cm dikte. In dit zandige leemdek zijn resten bouwpuin en veel mergelresten aanwezig, die afkomstig zijn van de groeves aan de westzijde van de Maas. Dit houdt in dat het ophoogdek zeer waarschijnlijk voorafgaand aan het rechttrekken van de Maas in de jaren ’60 van de vorige eeuw heeft plaatsgevonden.</p><p>De summiere resultaten van het verkennende booronderzoek duiden op een ligging van het noordelijke deel van het plangebied binnen een oude Maasgeul. Deze Maasgeul wordt afgedekt door oever- en recentere overstromingsafzettingen. De oeverafzettingen bestaan uit secundair afgezette (en verspoelde) löss. De recentere overstromingsafzettingen uit meer kleiig sediment. In het centraal zuidelijke deel komen vanaf 45/70 cm -mv oeverafzettingen op kronkelwaard-/beddingafzettingen voor. In de lössrijke oeverafzettingen heeft zich in de boringen 20 en 26 een verweerde Bw-horizont kunnen ontwikkelen, wat duidt op een langdurige ligging aan het maaiveld. Het beddingzand komt voor vanaf 48,0 m +TAW. Het hierboven gelegen kronkelwaardzand komt voor vanaf circa 50,5 m +TAW.</p><p>De aanwezigheid van een door oeverafzettingen afgedekte hoog in het holocene landschap gelegen kronkelwaardrug, die gedurende een langere periode aan het maaiveld heeft gelegen, duidt op een gunstige vestigingslocatie. De top van de oeverafzettingen is op basis van de beperkte beschikbare bodemgegevens vermoedelijke grotendeels intact. Allen ter hoogte van het talud naar de gegraven, rechtgetrokken Maasloop zal het potentieel archeologisch niveau vermoedelijk vergraven zijn. De nabijheid van water en de ligging nabij kasteel Caestert maakte het plangebied met een vruchtbare lössbodem uitermate geschikt als akker- en hooiland. Vooral gedurende de ijzertijd en Romeinse tijd, waarvan bekend is dat er weinig tot geen overstromingen/ophogingen plaatsvonden van het holocene Maasdal, vallen ook vroegere nederzettingen niet uit te sluiten. De aanwezigheid van houtskool in de top van de oever- op beddingafzettingen in boring 26 duidt mogelijk op menselijke activiteit. Op basis van de beschikbare gegevens zou de kronkelwaard zich gedurende de ijzertijd hebben ontwikkeld.</p><p>BAAC adviseert om in eerste instantie een mechanisch verkennend booronderzoek uit te voeren op die plekken waar de overgang tussen de Maasgeulzone en de kronkelwaard verwacht wordt. Het doel van dit mechanisch booronderzoek is het vaststellen van de begrenzing van de kronkelwaard en tegelijkertijd de zone met een middelhoge archeologische verwachting. Het centraal gelegen deel van het plangebied gelegen op een door oeverafzettingen afgedekte kronkelwaard behoeft niet door middel van boringen te worden onderzocht. Voor dit gedeelte adviseert BAAC bij toekomstige bodemverstoringen die dieper reiken dan 40 cm –mv een gravend vervolgonderzoek uit te laten voeren.</p><p>Het door BAAC opgestelde advies is door de adviseur van de gemeente niet in z’n geheel overgenomen. De adviseur van de gemeente adviseert ook voor de aanwezige Maasgeulen binnen het plangebied de middelhoge verwachting te handhaven. Dit omdat eventueel aanwezige resten zeer zeldzaam en bijzonder zullen zijn (scheepsvondsten, al dan niet rituele deposities van bijzondere objecten).</p>