SINTAKTIK SATHDA MARKAZ VA PERIFERIYA MUNOSABATLARINING FUNKSIONAL-METODOLOGIK TADQIQI

Ushbu maqolada hozirgi o‘zbek tili sintaksisining funksional-semantik maydon nazariyasi asosida o‘rganilishi tahlil qilingan. Tadqiqotda sintaktik birliklarning iyerarxik tuzilishi — yadro (markaz) va periferiya (chekka) qatlamlari o‘rtasidagi munosabatlar yoritilgan. Muallif turli uslubdagi matnlarning statistik tahliliga tayanib, markaziy birliklarning grammatik barqarorligi va periferik birliklarning (ellipsis, inversiya, to‘liqsiz gaplar) kommunikativ-pragmatik imkoniyatlarini dalillaydi. Tadqiqot natijalari sintaksisni faqat strukturaviy model emas, balki dinamik nutqiy mexanizm sifatida talqin etishga xizmat qiladi.