Sint Gerlach 17, gemeente Valkenburg aan de Geul

<p>In opdracht van Villa Casa Blanca heeft RAAP op in april 2015 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in plangebied Sint Gerlach 17 in de gemeente Valkenburg aan de Geul. Onder meer naar aanleiding van de resultaten van dit onderzoek zijn in december 2015, maart, april, mei en november 2016 archeologische begeleidingen uitgevoerd vanwege de voorgenomen bouwwerkzaamheden en het leggen van leidingen. Bij deze archeologische begeleidingen was veelal Villa Casa Blanca opdrachtgever, maar bij de begeleiding van november 2016 was de gemeente Valkenburg aan de Geul opdrachtgever. Al deze onderzoeken vormen onderdeel van dit rapport.</p><p>Het plangebied ligt op de voet van de noordelijke helling van het Geuldal en voor een klein deel in het dal van de Geul. De ondergrond bestaat uit verspoelde leem met zand- en grindlenzen, waarin zich onder relatief natte omstandigheden een poldervaaggrond ontwikkeld heeft. Op dit niveau zijn sporen uit de Late Bronstijd en Vroege IJzertijd aangetroffen. Vanaf de Late Middeleeuwen werd het loopniveau uit de Prehistorie bedolven onder een pakket colluvium. In het colluvium zijn sporen uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd aanwezig.</p><p>De oudste, spaarzame sporen voor menselijke activiteiten in het plangebied bestaan uit twee aardewerkfragmenten die in de Midden Bronstijd geplaatst kunnen worden en een paalkuil die door middel van een koolstofdatering op de overgang van de Vroege naar de Midden Bronstijd gedateerd werd. De meeste prehistorische sporen moeten waarschijnlijk in de Late Bronstijd en Vroege IJzertijd gedateerd worden en bestaan uit kuilen en paalkuilen die deel uitmaken van de periferie van een nederzettingsterrein. Onder de paalkuilen gaan een vierpalige en een zespalige spieker schuil, terwijl bij een concentratie paalsporen geen huisplattegrond te herkennen is. Het aardewerk wijst op contacten met het kustgebied. De spiekers en de analyse van botanische resten wijzen er op dat in het plangebied in de Late Bronstijd en Vroege IJzertijd met name opslag en verbranding van oogstproducten heeft plaatsgevonden. De vindplaats uit deze periode werd maar in een klein deel van het plangebied aangesneden, omdat de prehistorische laag zich meestal dieper bevond dan de werkzaamheden reikten. De vindplaats strekt zich waarschijnlijk met name verder uit naar het noorden.</p><p>De bewoningsresten uit de latere perioden bestaan hoofdzakelijk uit funderingen van de huidige hoeve uit 1720 en een voorganger daarvan, vermoedelijk uit de 16e eeuw of ouder. De funderingen bevinden zich onder de huidige gebouwen. Achter de historische bebouwing was sprake van enkele verspreide kuilen, een kleine vierkante fundering met een onbekende functie, greppels en een holle weg. Uit de aardewerkvondsten blijken overeenkomsten met stedelingen uit andere Limburgse steden. Uit het verzamelde bot blijkt dat runderen en varkens werden geslacht, en daarnaast paarden en honden werden gehouden.</p><p>De vindplaatsen zijn binnen het plangebied niet volledig onderzocht, omdat het onderzoek beperkt bleef tot de uitgevoerde bodemingrepen. Voor een groot deel van het plangebied dient de dubbelbestemming waarde-archeologie daarom behouden te blijven. Een klein deel van het onderzoeksgebied kan worden vrijgegeven omdat hier het diepst gelegen archeologische niveau bereikt werd en de aangetroffen sporen werden opgegraven.</p>