Vlagtwedde, Smederij 21 (Gemeente Westerwolde, Gr.) Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O) Verkennende fase

<p>In opdracht van dhr. C. Sportel is door De Steekproef bv een plangebied aan Smederij 21 te Vlagtwedde archeologisch onderzocht. De aanleiding voor het onderzoek is geplande nieuwbouw. De oppervlakte van het bouwkavel is 1130 m2. Het plangebied valt onder het bestemmingsplan “Vlagtwedde Dorp, voormalige gemeente Vlagtwedde” (vastgesteld) en heeft een dubbelbestemming “Waarde – Archeologie”. Dit houdt in dat bij verstoringen groter dan 50 m2 en dieper dan 50 centimeter onder maaiveld archeologisch onderzoek uitgevoerd dient te worden. De aanleiding voor het onderzoek is de geplande nieuwbouw van een woning. De exacte diepte van de hiermee gepaarde bodemingrepen is nog onbekend, maar er wordt uitgegaan van een verstoringsdiepte van maximaal 1 meter beneden maaiveld voor de aanleg van funderingen. De ingrepen vormen een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische resten in de bodem. In totaal zijn er tijdens het onderzoek zes boringen geplaatst. Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden. Voorafgaand aan het veldwerk is een archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. Vlagtwedde ligt op een zandrug langs de Ruiten Aa. De hoogste delen van de zandrug hebben nooit veenbedekking gehad. Het plangebied aan de Smederij 21 maakt deel uit van de historische kern van het middeleeuwse dorp Vlagtwedde. Het plangebied ligt in een terrein met een hoge archeologische waarde (Archeologische Monumenten Kaart (AMK)-monumentnummer: 15280; Figuur 7 en Tabel 2). Dit terrein betreft de dorpskern Vlagtwedde met sporen van bewoning uit de late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd. In het plangebied kan sprake zijn van een esdek, een opgebracht pakket dat door eeuwenlange bemesting vanaf de middeleeuwen is ontstaan. Onder een esdek kunnen prehistorische sporen en resten goed bewaard zijn gebleven. In de omgeving van het plangebied zijn bewerkt vuursteen, klopstenen en bijlen gevonden uit de periode steentijd – bronstijd. Vanaf 1940 tot circa 1960 is er in het oostelijke deel van het plangebied bebouwing aanwezig, mogelijk gaat het om een schuur. Vanaf 1975 tot 2009 is in het westelijke deel van het plangebied een loods aanwezig van een voormalige autogarage. Ten oosten van het plangebied bevindt zich een molen uit 1856. Na verval is de kap van de molen in 1931/1932 gesloopt. De rest van de molen bleef in gebruik, maar verloor zijn oorspronkelijke functie als korenmolen. Met het bureauonderzoek is vastgesteld dat het plangebied in het verleden intensief in gebruik moet zijn geweest. De hogere zandgronden zijn daarbij belangrijke plekken in het landschap geweest. Voor het onderzoeksgebied geldt een hoge tot middelhoge verwachtingswaarde voor vindplaatsen vanaf de steentijd. In totaal zijn tijdens het veldonderzoek (verkennende fase) zes boringen verricht. Tijdens het veldonderzoek is bovenin alle boringen een pakket bouwvoor en vergraven/verrommeld zand aangetroffen. Onder het verstoorde pakket zaten in alle boringen dekzandafzettingen. In de boringen met dekzandafzettingen zijn geen (restanten van) podzolprofielen en geen esdek waargenomen in het plangebied. De mogelijkheid bestaat dat een eventueel esdek vermengd is geraakt met de verstoringslaag. Ook zijn in de bodem geen bodemhorizonten, cultuurlagen of archeologische indicatoren aangetroffen. De bodem is tot in de C-horizont verstoord.</p>