Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Lutterstraat 6 te Lithoijen (Gemeente Oss)

In de periode december 2024 – januari 2025 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek
uitgevoerd aan de Lutterstraat 6 te Lithoijen (gemeente Oss).
Aanleiding hiertoe betreft de voorgenomen sloop van de twee stallen. Ter plaatse van de meest noordelijk gelegen te slopen
stal zal een nieuwe stal worden gerealiseerd. Op basis van de dwarsdoorsnedetekeningen lijkt op peil te worden aangelegd.
Uitgaande van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering, zal de bodemverstoring tot tenminste 80 centimeter
(vorstvrije diepte) beneden maaiveld reiken.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Oss (vastgesteld 11-4-2024) in een zone
met Beleidscategorie 5: Hoge archeologische verwachting (onbebouwd). Binnen het bestemmingsplan Buitengebied Oss - 2020
(vastgesteld 16-4-2020) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie verwachtingswaarde hoog.
De omgeving van het plangebied ligt in een dynamisch gebied. De top van de afzettingen uit het Weichselien bevindt zich in
het plangebied op een diepte variërend van 3,0 tot 4,0 meter onder maaiveld. In de ondergrond van het plangebied bevindt zich
de stroomgordel van Lithoijen (fase 2). Waarschijnlijk zal deze stroomgordel oudere resten hebben geruimd en zullen deze zijn
geërodeerd. Om deze redenen geldt een lage verwachting voor de periode laat-paleolithicum tot en met mesolithicum.
In de omgeving van het plangebied liggen meerdere stroomgordels. Langs de stroomgordels werden door de rivieroeverwallen
gevormd met daar achter komafzettingen. De hooggelegen rivieroeverwallen en rivierduinen zullen aantrekkelijke
vestigingslocaties zijn geweest. Waarschijnlijk zal de stroomgordel zich hebben ingesneden tot in het Pleistocene zandniveau
en stroomgordelafzettingen van Lithoijen en zullen oudere resten als gevolg daarvan zijn geërodeerd. Voor de periode
neolithicum tot en met de vroege-bronstijd geldt daarom een lage archeologische verwachting. Gezien de ligging van het
plangebied op de stroomgordel van Lithoijen geldt er een hoge verwachting voor nederzettingsresten uit de periode late
bronstijd tot en met de vroege middeleeuwen.
Het plangebied ligt in het buitengebied, ten zuidoosten van de historische dorpskern van Lithoijen. De bebouwing in de
omgeving van het plangebied concentreerde zich voornamelijk binnen de dorpskern ten (noord)westen van het plangebied. Aan
de Lutterstraat is geen bebouwing aanwezig. Op basis hiervan geldt er een lage verwachting voor de perioden late
middeleeuwen en nieuwe tijd.
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat in het plangebied
de natuurlijke afzettingen fluviatiele afzettingen zijn gevormd in het Holoceen. De bodemopbouw binnen het plangebied bestaat
uit een bouwvoor, komafzettingen van de Maas en beddingafzettingen van de stroomgordel van Lithoijen (fase 2).
In het noordelijk deel van het plangebied zijn fosfaatvlekken waargenomen. Dit kan duiden op archeologische resten in het
plangebied. Op basis hiervan blijft de hoge verwachting voor de periode vroege bronstijd – vroege middeleeuwen gehandhaafd.
Echter valt de voorgenomen nieuwbouw van de stal nagenoeg geheel samen met de huidige stal, waarbij de nieuw te bouwen
stal ook minder diep zal worden gefundeerd dan de huidige stal, waarvan de funderingsdiepte op tenminste 1,7 meter beneden
maaiveld ligt. Om deze redenen wordt ter hoogte van de huidige bebouwing en de nieuw te realiseren stal geen
vervolgonderzoek geadviseerd, tenzij dieper dan 1,7 meter beneden maaiveld wordt gefundeerd.
Voor het overige deel van het plangebied blijft de hoge archeologische verwachting voor de periode (midden) bronstijd tot
vroege middeleeuwen gehandhaafd en blijft daarmee een archeologische dubbelbestemming van kracht. Bij eventueel
toekomstige bodemingrepen binnen deze zone met een archeologische dubbelbestemming dient dan ook een archeologisch
(vervolg)onderzoek uitgevoerd te worden.
De resultaten van dit onderzoek zijn getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Oss), die op basis van het uitgebrachte
advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat er al
bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het
inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van
de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.