Plangebied Nieuw sportpark Achates te Ottersum, gemeente Gennep;

Inleiding In opdracht van Waterschap Limburg heeft RAAP in februari en maart 2023 een archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor de realisatie van een nieuw sportpark Achates te Ottersum in de gemeente Gennep . Voor het plangebied geldt een dubbelbestemming ‘waarde-archeologie 4’, wat betekent dat deze gronden mede bestemd zijn voor het behoud en de bescherming van de archeologische en cultuurhistorische waarden. Archeologisch bureauonderzoek Het plangebied ligt ten noorden van het huidige dal van de Niers op een rivierterras van een voormalige tak van de vlechtende Rijn. De vlechtende rivierzanden worden afgedekt door een pakket fijnere sedimenten waarin volgens de bodemkaart brikgronden zijn ontwikkeld. Uit de hoogtekaart blijkt dat het plangebied vrij veel reliëf kent en in het noordoosten wordt doorsneden door een geul. Rond het plangebied zijn archeologische vondsten gedaan uit vrijwel alle archeologische perioden en deze zijn sterk gekoppeld aan de hogere terreindelen. Ten westen van het plangebied heeft een kamp gelegen dat onderdeel was de circumvallatielinie van het Genneperhuis. De afgelopen driehonderd jaar heeft het plangebied onveranderd behoort tot de akkergronden van het Ottersumsche Veld. Op basis van deze kenmerken is aan het plangebied een hoge verwachting toegekend voor vindplaatsen van zowel jager-verzamelaars als landbouwers. Archeologisch veldonderzoek Bij het booronderzoek zijn 43 boringen gezet die het beeld uit het bureauonderzoek hebben bevestigd en aangescherpt. In het plangebied is onderscheid te maken in terrasruggen waar het zand hoog zit en geulen waar het zand tot wel 2 meter lager ligt dan op de ruggen. Op de ruggen is sprake van een 0,7 tot 1 meter dik pakket sterk verbruinde oeverafzettingen. Dat pakket wordt richting de flanken van de grindkoppen steeds dikker en kleiiger, om over te gaan in een circa 2 meter dik pakket stugge (gerijpte) oude klei in de geulen. In de boringen zijn met name op de hogere terreindelen verschillende archeologische indicatoren aangetroffen. Op basis van de verzamelde onderzoeksgegevens is aan de hoge terrasrug in het zuiden van het plangebied een hoge verwachting toegekend voor bewoningssporen. Op de flank van deze rug en de kleinere opduikingen zijn perifere sporen te verwachten, zoals losliggende spiekers of de resten van kleinschalige industriële activiteiten . Aanwijzing hiervoor vormt de de aangeboorde houtskoolmeiler/oven. In de geulen worden behalve grondstofwinning geen archeologische sporen verwacht. Eventuele resten zijn onder de verstoorde bouwvoor te verwachten. Als gevolg van de verbruining kunnen grondsporen vervaagd zijn en zich pas op een dieper niveau aftekenen. Cultuurhistorisch onderzoek Bij het onderzoek zijn binnen de grenzen van het plangebied zelf geen fysieke cultuurhistorische objecten aangetroffen. Wel is gebleken dat het plangebied cultuurlandschapskenmerken heeft die passen binnen de grotere structuur van het omringende cultuurlandschap, namelijk reliëfrijke open akkers. De onderdelen openheid, zichtlijnen, historische wegen en reliëf zijn positief tot hoog te waarderen. Advies In archeologisch perspectief wordt ten aanzien van de toekomstige ontwikkelingen geadviseerd om op de terrasruggen en opduikingen ingrepen dieper dan de bouwvoor te voorkomen. In overleg met de bevoegde overheid kan dit eventueel worden opgerekt tot de top van de verbruining. Indien dit niet mogelijk is, wordt verder gravend onderzoek nodig geacht. In cultuurhistorisch perspectief wordt geadviseerd de toekomstige ontwikkelingen zo goed mogelijk in te passen in de landschapsstructuur van de wijdere omgeving. Karakteristiek zijn de openheid en de zichtlijnen die daarmee samenhangen en daarnaast het afwisselende reliëf tussen geulen en zandkoppen dat op het gehele Ottersumse Veld terug te vinden is.