ประสิทธิภาพของเครื่องฝึกการทํางานของแขนแบบฝึกแขนสองข้างในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองเรื้อรัง

โรคหลอดเลือดสมองถือเป็นหนึ่งในโรคหลักที่นําไปสู่ความทุพพลภาพไปจนถึงการตาย ในปัจจุบัน ความบกพร่องของรยางค์ส่วนบนภายหลังจากการเกิดโรคหลอดเลือดสมองนั้น ถือเป็น ปัญหาสําคัญสําหรับการฟื้นฟู ซึ่งปัจจุบันมีรูปแบบการฟื้นฟูที่แตกต่างกันไป แต่ด้วยลักษณะการใช้งานของแขนหรือรยางค์ส่วนบนในชีวิตประจําวันนั้น ส่วนใหญ่จะเป็นกิจกรรมที่ต้องอาศัยการใช้งานของแขนทั้ง 2 ข้าง การฟื้นฟูแบบ 2 ข้าง (bilateral training) จึงเป็นรูปแบบที่น่าสนใจ แต่อย่างไรก็ตามยังพบข้อจํากัดของการฟื้นฟู ทั้งเรื่องของการฟื้นฟูด้วยจํานวนครั้ง ความถี่ที่ไม่เพียงพอ ขาดอุปกรณ์ฟื้นฟูรยางค์ส่วนบนที่เหมาะสมและผู้ป่วยสามารถเข้าถึงได้ จึงเป็นที่มาของแนวคิดการออกแบบและพัฒนาเครื่องฝึกการทํางานของแขนแบบฝึกแขนสองข้าง ซึ่งเป็นอุปกรณ์ฟื้นฟูรยางค์ส่วนบนที่ขยับเคลื่อนไหวพร้อมกันแบบสมมาตรทั้ง 2 ข้าง ด้วยการใช้แขนข้างแข็งแรงช่วยแขนข้างอ่อนแรงขยับเคลื่อนไหว โดยไม่มีระบบมอเตอร์ แต่เป็นกลไกต่อโยงที่ทําหน้าที่ในการเชื่อมโยงระหว่างแขน 2 ข้าง และสามารถเกิดการเคลื่อนไหวที่มีความครอบคลุมท่าทางการเคลื่อนไหวได้ โดยอุปกรณ์ มีส่วนประกอบหลักที่เป็นจุดเด่น ประกอบด้วย เซ็นเซอร์โหลดเซลล์ 3 แกน บริเวณมือจับทั้ง 2 ข้าง เพื่อใช้ในการรับแรงและส่งข้อมูลประมวลผล ต่อมาเป็นระบบกลไกเชื่อมโยงสําหรับสร้างพิสัยการเคลื่อนที่ โดยมีระบบถ่วงดุลมวลในการช่วยพยุงแขน (counterweight balance) และระบบแสดงผลย้อนกลับ (feedback) ขณะทําการฝึกแบบ real-time ผ่านหน้าจอแสดงผล ผลการศึกษาพบว่า อุปกรณ์สามารถใช้งานได้อย่างปลอดภัย ง่ายต่อการใช้งาน ไม่จํากัดช่วงมุมการเคลื่อนไหว และเซ็นเซอร์ load cell สามารถรับแรงในทิศทางต่างๆและแสดงผลของการออกแรงแต่ละข้างได้ตามที่ต้องการ และผลการศึกษาการใช้งานทางคลินิก พบว่าสามารถช่วยลดความบกพร่องของการทํางานของแขน (upper extremity) การทํางานของมือ (hand) เพิ่มความสามารถในการควบคุมการทํางาน ของกล้ามเนื้อหลักบางมัด และมีความสามารถในการใช้งานของแขนข้างอ่อนแรงในการทํากิจวัตรประจําวันที่มากขึ้น ซึ่งถือว่าเป็นอุปกรณ์ทางเลือกหนึ่งที่เหมาะสมกับการนําไปใช้ในการฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของรยางค์ส่วนบนในกลุ่มของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ซึ่งอาจเป็นตัวช่วยให้กับนักกายภาพบําบัดในการช่วยเหลือและแบ่งเบาภาระในการฟื้นฟูได้