การจัดเก็บภาษีเงินได้จากกองทรัสต์เพื่อการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลในประเทศไทย

ปัจจุบันกฎหมายในประเทศไทยมีบทบัญญัติให้บุคคลทั่วไปสามารถดำเนินการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลได้ในหลากหลายรูปแบบ เช่น การจัดการทรัพย์สินในรูปหุ้นส่วนบริษัท ตัวการตัวแทน ข้อสัญญาเพื่อประโยชน์บุคคลภายนอก การฝากทรัพย์ จ้างทำของ หรือการจัดการทรัพย์สินตามกฎหมายการลงทุน เป็นต้น แต่ด้วยเหตุที่กฎหมายดังกล่าวมีข้อจำกัดในหลายประการ เนื่องจากกฎหมายเหล่านี้ไม่ได้มีเจตนารมณ์ตามกฎหมายที่แท้จริงเพื่อใช้ในการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลโดยเฉพาะ ทำให้นักวิชาการหลายท่านในประเทศไทยมีแนวคิดที่จะนำกฎหมายทรัสต์เพื่อการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคล (private trust law) ของต่างประเทศมาใช้ในประเทศไทย เพื่อต้องการที่จะพัฒนาให้กฎหมายเกี่ยวกับการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลในประเทศไทยมีความชัดเจนและมีรูปแบบเฉพาะตัวมากขึ้น แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าเมื่อกล่าวถึงทรัสต์แล้ว สิ่งที่นักวิชาการหลายท่านกังวลเกี่ยวกับการนำกฎหมายทรัสต์เพื่อการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลมาใช้ในประเทศไทยคือการจัดเก็บภาษีอากรจากเงินได้ที่มาจากการดำเนินการของทรัสต์ เนื่องจากการจัดการทรัพย์สินในรูปแบบต่าง ๆ ย่อมจะมีภาระทางภาษีที่แตกต่างกันออกไป และความรับผิดทางภาษีนั้นเป็นแรงจูงใจสำคัญในการเลือกวิธีการในการจัดการทรัพย์สินของแต่ละบุคคล เช่น การกำหนดสถานะทางกฎหมายของทรัสต์ให้มีความเป็นนิติบุคคลหรือไม่เป็นนิติบุคคล การกำหนดผู้มีหน้าที่ต้องเสียภาษี เงินได้ที่เกี่ยวข้องกับกองทรัสต์ว่าจะให้เป็นของกองทรัสต์ ทรัสตี หรือผู้รับประโยชน์ การกำหนดประเภทเงินได้ของผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นจากการดำเนินการของกองทรัสต์ หรือการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลโดยกฎหมายอื่นที่มีลักษณะเป็นการก่อตั้งทรัสต์รูปแบบหนึ่งนั้น ย่อมมีภาระทางภาษีแตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นฐานภาษีและอัตราภาษีที่ต้องชำระ การหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนที่แตกต่างกัน เป็นต้น รวมถึงกรณีการก่อตั้งทรัสต์ตามกฎหมายต่างประเทศซึ่งอาจไม่อยู่ในความรับผิดที่ต้องเสียภาษีเงินได้ตามกฎหมายภาษีอากรของประเทศไทย จากปัญหาดังกล่าวเหล่านี้หากไม่มีการกำหนดมาตรการทางภาษีที่ชัดเจนเอาไว้แล้วอาจทำให้กฎหมายทรัสต์เพื่อการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลเกิดปัญหาในทางปฏิบัติได้ ดังนั้น จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีมาตรการและแนวทางที่เหมาะสมในการจัดเก็บภาษีเงินได้จากกองทรัสต์เพื่อการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลที่อาจจะมีขึ้นในอนาคต เพื่ออำนวยรายได้ของรัฐไปพร้อมกับให้มีหลักเกณฑ์และวิธีการจัดเก็บที่สอดคล้องกับหลักกฎหมายภาษีอากรที่ดี รวมถึงการลดความกังวลที่ว่าการก่อตั้งทรัสต์เพื่อการจัดการทรัพย์สินส่วนบุคคลจะทำให้ทรัพย์สินไม่เกิดการหมุนเวียนเปลี่ยนมือและเป็นอันตรายต่อการเติบโตทางเศรษฐกิจ โดยที่หลักการและวิธีการจัดเก็บดังกล่าวจะต้องไม่ทำให้การก่อตั้งทรัสต์กลายเป็นเครื่องมือเพื่อหลบหลีกภาษี (Tax avoidance) หรือการมีมาตรการทางภาษีที่มีลักษณะเป็นการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้เสียภาษีให้น้อยที่สุด รวมถึงวิธีการสร้างความไว้วางใจในระบบการกำกับดูแลของภาครัฐด้วย