การศึกษาโครงสร้างตลาดและพฤติกรรมการแข่งขันของตลาดอาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือก (plant-based food) ในประเทศไทย

การค้นคว้าอิสระนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างตลาดและพฤติกรรมการแข่งขันทางด้านราคาและไม่ใช่ราคาของตลาดอาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือก (Plant-based Food) ในประเทศไทย มีขอบเขตการศึกษาเฉพาะตลาดอาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือก (Plant-based Food) ในรูปแบบเนื้อสัตว์จากพืช (Plant-based Meat) และอาหารปรุงสำเร็จจากพืช (Plant-based Meal) เท่านั้น มีวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลจากหน่วยงานต่าง ๆ และข้อมูลจากช่องทางออนไลน์ของผู้ประกอบการ นำมาวิเคราะห์โครงสร้างตลาดและพฤติกรรมการแข่งขันทั้งทางด้านราคาและไม่ราคาของธุรกิจตลาดอาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือก (Plant-based Food) โดยใช้แนวคิด S-C-P ผลการศึกษาพบว่าโครงสร้างตลาดอาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือก (Plant-based Food) ในประเทศไทย มีลักษณะเป็นแบบตลาดผู้ขายน้อยราย สินค้ามีลักษณะแตกต่างกันแต่สามารถใช้ทดแทนกันได้ ความแตกต่างของสินค้าเกิดจากความแตกต่างจากทั้งตัวของผลิตภัณฑ์เองและผู้ประกอบการเป็นผู้สร้างขึ้นทั้งในเรื่องของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต กลุ่มเป้าหมายของผลิตภัณฑ์ คุณค่าทางโภชนาการ และคำกล่าวอ้างถึงข้อดีหรือประโยชน์ของผลิตภัณฑ์ ผู้ประกอบการใช้กลยุทธ์การกำหนดราคาสินค้าด้วยวิธีต่าง ๆ เช่น ส่วนลดและส่วนยอมให้ (Discount and Allowances) การกำหนดราคาในการส่งเสริมการตลาด (Promotional Pricing) นอกจากนี้ผู้ประกอบการใช้กลยุทธ์นำเสนอเอกลักษณ์หรือภาพลักษณ์ของสินค้าและมีการจัดกิจกรรมสาธิตวิธีการทำหรือแจกของรางวัลต่าง ๆ เพื่อทำให้ผู้บริโภคเข้าถึงผลิตภัณฑ์ได้ง่ายมากยิ่งขึ้น จากบทสัมภาษณ์ผู้ประกอบการในตลาดอาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือก (Plant- based Food) ที่ให้ไว้กับสื่อช่องทางต่าง ๆ จะพบว่าผู้ประกอบการให้ความสำคัญกับวัตถุดิบหลักที่นำมาใช้ในการผลิตซึ่งต้องเป็นวัตถุดิบที่ให้โปรตีนครบถ้วนแก่ร่างกายและยังต้องเป็นอาหารที่ดีต่อสุขภาพในระยะยาว ซึ่งผู้ประกอบการจะมีการสื่อสารถึงคุณค่าทางโภชนาการที่ผู้บริโภคจะได้รับจากการบริโภคผลิตภัณฑ์ของตน นอกจากนี้ผู้ประกอบการยังมีการควบคุมราคาผลิตภัณฑ์อาหารกลุ่มโปรตีนทางเลือก (Plant-based Food) ของตนให้เป็นอาหารทางเลือกที่ผู้บริโภคสามารถเข้าถึงได้อย่างทั่วถึงอีกด้วย