Archeologische begeleiding in Voorburg. Onderzoek aan de Fonteynenburghlaan en het Diaconessenziekenhuis

<p>Het Bureau Monumentenzorg en Archeologie van de Gemeente Rijswijk heeft in opdracht van de Gemeente Leidschendam-Voorburg en de Reinier de Graaf Groep de rioolvernieuwing aan de Fonteynenburghlaan en op het terrein van het Diaconessenhuis in Voorburg archeologisch begeleid. De begeleiding vond plaats in oktober 2002 en werd uitgevoerd conform de richtlijnen van de KNA en de ROB.<br>Het onderzoeksgebied lag op een strandwal die vanaf de Nieuwe Steentijd bewoond is geweest. In de directe omgeving is een nederzetting uit de Vlaardingen Groep gevonden. Op vergelijkbare locaties zijn op de strandwal resten uit de Bronstijd en de IJzertijd gevonden. In de Romeinse tijd lag hier de stad Municipium Aelium Cananefatium, beter bekend als Forum Hadriani. In het plangebied en de omgeving kunnen zich sporen bevinden die een aantal onduidelijkheden over het ontstaan en de ontwikkeling van deze stad kunnen wegnemen. Ook in de late Romeinse tijd en de Vroege Middeleeuwen werd de omgeving van het plangebied bewoond. Tot dusverre zijn er uit deze periodes echter weinig vindplaatsen bekend. Vanaf de Late Middeleeuwen ligt het onderzoeksgebied op het terrein van de buitenplaats Heeswijk. Sloten die tot de tuinaanleg van deze buitenplaats behoorden, doorkruisten de rioolsleuf.<br>Gezien het bovenstaande waren de verwachtingen voor het aantreffen van archeologische resten in de nieuwe rioolsleuf hoog. Deze verwachtingen zijn om twee redenen niet uitgekomen. In de eerste plaats werd de nieuwe rioolsleuf niet of nauwelijks dieper en breder gemaakt dan de oude, dit in tegenstelling tot wat in het bouwplan werd vermeld. Hierdoor waren in de rioolsleuf weinig onverstoorde lagen zichtbaar. Ten tweede bleken alle grondlagen uit de periode vanaf de Romeinse Tijd tot het begin van de Nieuwe Tijd grotendeels te zijn verdwenen als gevolg van grondwerkzaamheden vanaf vermoedelijk de elfde eeuw tot de zeventiende en achttiende eeuw. In grote delen van de profielen van de rioolsleuf werden resten van de strandwal aangetroffen. In werkput 1 aan de Fonteynenburghlaan bevond zich in de strandwal een laagte, waarin zich veen had gevormd. Op de strandwal werden in de rioolsleuf geen sporen van menselijke activiteiten uit de late Nieuwe Steentijd, de Bronstijd en de IJzertijd waargenomen. De enige aanwijzing voor menselijke aanwezigheid in het plangebied in de prehistorie was een prehistorische scherf die in een verstoring in werkput 3 werd ontdekt. Als gevolg van de Laat Middeleeuwse en recentere bodemingrepen waren in het plangebied in het geheel geen in situ archeologische resten uit de Romeinse Tijd en de Vroege Middeleeuwen aanwezig. De aanwijzingen voor menselijke activiteiten in het plangebied tijdens de Romeinse Tijd bestonden slechts uit de vele Romeinse aardewerkscherven die in de zeventiendeachttiende eeuwse bodemlagen op de strandwal werden aangetroffen. Op het terrein van het Diaconessenhuis werden in verstoorde grond enige scherven uit de Vroege Middeleeuwen gevonden. Resten van de tuinaanleg van buitenplaats Heeswijk waren wel in het plangebied nog aanwezig en bestonden uit enkele sloten die de rioolsleuf doorsneden.<br>Op basis van de grote omvang van de verstoringen in het riooltracé en de daaruit volgende beperkte aanwezigheid van archeologische resten werd aan de rioolsleuf een lage archeologische waardering toegekend. Deze lage waardering geldt echter niet voor de directe omgeving van de rioolsleuf. In de eerste plaats ligt het onderzoeksgebied gedeeltelijk in het archeologische rijksmonument Forum Hadriani. Verder is gebleken dat zich direct buiten de oude rioolsleuf onverstoorde grondlagen bevinden. Vele vragen rondom met name de begrenzing en ontwikkeling van Forum Hadriani en het karakter en de omvang van de menselijke aanwezigheid in het gebied in de late Romeinse Tijd en de Vroege Middeleeuwen zijn nog onbeantwoord. Daarom verdient het aanbeveling ingrijpende grondwerkzaamheden in de omgeving zoveel mogelijk te beperken. Indien dergelijke werkzaamheden toch moeten plaatsvinden, dienen zij vooraf te worden gegaan door een inventariserend archeologisch onderzoek en eventueel een archeologische opgraving.</p>