Replication Data for: Transect-rapport 2946: een Archeologisch Bureauonderzoek, Muiderberg, Van der Helstpark, Gemeente Gooise Meren

Het plangebied bevindt zich landschappelijk gezien op de overgang van een stuwwal (stuwwal ‘Muiderberg’) naar een lager gelegen gebied. Tijdens het Laat-Paleolithicum tot het Neolithicum vormde het hoog gelegen dekzand een aantrekkelijke plaats voor bewoning, doordat het een strategische, hoog en droog gelegen plaats in het landschap vormde. Men vestigde zich hierom bij voorkeur op hoger gelegen landschapsdelen. Aan de hand hiervan geldt in het westelijk, hoog gelegen deel van het plangebied een middelhoge verwachting op archeologische resten uit de periode Laat-Paleolithicum – Neolithicum. In het oosten geldt voor deze perioden een lage verwachting. Vanaf de Bronstijd is de omgeving van het plangebied overgroeid geraakt met veen. Hierbij heeft zich tot aan de Late-Middeleeuwen een dik pakket veen kunnen ontwikkelen. Veen was ook ten minste in het oosten en midden van het plangebied aanwezig. In geologische boringen net ten westen van het plangebied is geen veen (meer) aangetroffen. Het veen weerspiegelt de overwegend natte omstandigheden die in het plangebied zijn ontstaan vanaf de Bronstijd. Het veen heeft zich kunnen vormen tot aan de ontginningen in circa de 13e-14e eeuw. In die periode is waarschijnlijk in het plangebied nagenoeg geen bewoning mogelijk geweest. Na de aanleg van de Zeedijk in de 14e eeuw is het veen in het oosten van het plangebied bij overstromingen weggeslagen. Hoever het veen zich richting het westen heeft uitgebreid en in hoeverre het hier nog intact is, is onbekend. Op basis hiervan geldt voor de perioden Bronstijd tot en met de 14e eeuw in het westen van het plangebied een middelhoge verwachting, in het midden een onbekende verwachting en in het oosten een lage verwachting. Jongere resten – uit de periode na 1400 – kunnen zich theoretisch gezien in het hele plangebied bevinden. De verwachting op resten uit deze periode is hoog in het uiterste noordoosten van het plangebied, waar het plangebied grenst aan de Zuiderzeedijk (hier ook wel ‘Krommedijk’). Hier kunnen zich in het aardlichaam van de dijk resten bevinden van vroegere fasen van de dijk, alsook een gedempte wetering. De verwachting hierop is hoog. In de rest van het plangebied worden met name resten van landgebruik verwacht. Op historische kaarten is in het plangebied namelijk tot aan de Tweede Wereldoorlog geen bebouwing te zien. De verwachting op bebouwingsresten uit de periode vanaf de aanleg van de Zeedijk in de 14e eeuw tot aan 1900 is laag. De verwachting op bebouwingsresten uit de periode 1900 tot 1950 is hoog voor specifieke plaatsen in het plangebied, waar deze op historische kaarten en luchtfoto’s staat weergegeven. Deze hoge verwachting heeft onder meer betrekking op militair erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog, bestaand uit de funderingen van Fort Coehoorn en een commandopost en groepsschuilplaatsen. Verder is in het plangebied mogelijk sprake geweest van een hierbij behorende gracht. Of deze gerealiseerd is, is niet bekend.