ปัญหาการปฏิบัติตามขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ทางรัฐธรรมนูญในระบบกฎหมายไทย

วิทยานิพนธ์เล่มนี้มุ่งเน้นที่จะศึกษา ขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ทางรัฐธรรมนูญ เพื่อทราบถึงพัฒนาการทางประวัติศาสตร์รัฐธรรมนูญ ความมุ่งหมายในการก่อรูปบทบัญญัติว่าด้วยขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ รวมทั้งศึกษาเงื่อนไข และความสมบูรณ์ทางกฎหมายของขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ทางรัฐธรรมนูญว่ามีอยู่อย่างไร โดยจะศึกษาขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ทั้งที่บัญญัติ และไม่ได้บัญญัติเป็นลายลักษณ์อักษร จากการศึกษาพัฒนาการดังกล่าว พบว่า การจัดวางตำแหน่งแห่งที่ของขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่มีความโน้มเอียงไปตามแนวคิด อุดมการณ์ และบริบททางการเมืองของไทย และจะพบปัญหาทางกฎหมายอย่างน้อย 5 ประการ คือ ประการแรก ปัญหาการใช้อำนาจหน้าที่ก่อนปฏิบัติตามขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ ประการที่สอง สถานะทางกฎหมายและการได้รับเอกสิทธิและความคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญก่อนปฏิบัติตามขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ทางรัฐธรรมนูญ ประการที่สาม ปัญหาความเป็นจารีตประเพณีทางรัฐธรรมนูญของขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ประมุขของพระมหากษัตริย์ไทย ประการที่สี่ ปัญหาการวินิจฉัยเกี่ยวกับการปฏิบัติตามขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ทางรัฐธรรมนูญ และประการที่ห้า ปัญหาความสมบูรณ์ทางกฎหมายของการปฏิญาณตน จากการศึกษาพบว่า ขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ทางรัฐธรรมนูญ ถือเป็นเงื่อนไขทางกฎหมาย ที่องค์กรทางรัฐธรรมนูญก่อนจะใช้อำนาจหน้าที่ต้องปฏิบัติตามขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ และศาลในฐานะองค์กรตุลาการมีอำนาจในการตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายได้ หากการนั้นกระทบสิทธิและเสรีภาพของบุคคลตามรัฐธรรมนูญ หรือเป็นกรณีความขัดแย้งของอำนาจหน้าที่ระหว่างองค์กรทางรัฐธรรมนูญ เป็นต้น และการปฏิญาณตนจะสมบูรณ์ตามกฎหมาย จะต้องกล่าวถ้อยคำให้ครบในสาระสำคัญของการปฏิญาณตน และความไม่สมบูรณ์นั้นย่อมไม่กระทบต่อการที่ผู้ปฏิญาณตนได้กระทำลงไปตามอำนาจหน้าที่ สำหรับขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ประมุขของรัฐไทย เกี่ยวกับการขั้นตอนการปฏิญาณ ยังไม่ถือเป็นกฎเกณฑ์ทางกฎหมาย ประเภทกฎหมายจารีตประเพณีทางรัฐธรรมนูญ ส่วนขั้นตอนการประกอบพิธีบรมราชาภิเษก ก็ไม่ถือเป็นขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ของประมุขของรัฐไทย ฉะนั้น ในระบบกฎหมายไทย จึงไม่มีบทบัญญัติ หรือกฎเกณฑ์ทางกฎหมายเกี่ยวกับขั้นตอนการเข้ารับตำแหน่งหน้าที่ประมุขของรัฐ