การวิเคราะห์ความเห็นแนะนำของศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ คดีที่ 21 ว่าด้วยพันธกรณีและความรับผิดชอบของรัฐเจ้าของธงในการทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุมในเขตเศรษฐกิจจำเพาะของรัฐอื่น เพื่อประเมินความท้าทายทางกฎหมายที่มีต่อกฎหมายประมงไทย

ปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุม (Illegal Unreported and Unregulated fishing - IUU fishing) ถือว่าเป็นประเด็นปัญหาที่มีความท้าทายอันก่อให้เกิดผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการทำประมง ทรัพยากรธรรมชาติทางทะเล และสิ่งแวดล้อมทางทะเลอย่างมีนัยสำคัญ โดยในปี พ.ศ. 2558 ประเทศไทยได้รับใบเหลืองจากสหภาพยุโรป ซึ่งเป็นการเร่งให้ประเทศไทยดำเนินการแก้ปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุม และในปีเดียวกันศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ (International Tribunal for Law of the Seas - ITLOS) ได้ให้ความเห็นแนะนำ (advisory opinion) ในคดีที่ 21 ต่อกลุ่มสมาชิก Sub - Regional Fisheries Commission (SRFC) ที่ได้ขอความเห็นแนะนำในเรื่องที่เกี่ยวกับพันธกรณีและความรับผิดชอบของรัฐเจ้าของธง (flag States) ในการทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุมในเขตเศรษฐกิจจำเพาะ (Exclusive Economic Zones - EEZ) ของรัฐอื่น ผลสืบเนื่องมาจากเหตุการณ์ทั้งสองย่อมส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมการทำประมงของประเทศไทยอย่างมีนัยสำคัญ อันนำมาซึ่งความท้าทายของประเทศไทยในการที่จะต้องปฏิรูปกฎหมายประมงครั้งยิ่งใหญ่ วิทยานิพนธ์เล่มนี้มุ่งเน้นศึกษาผ่านการวิเคราะห์ความเห็นแนะนำของศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศในคดีที่ 21 ซึ่งเป็นคดีแรกที่ศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศได้ให้ความเห็นแนะนำโดยอาศัยการตีความกฎหมายอย่างกว้าง ยิ่งไปกว่านั้น วิทยานิพนธ์เล่มนี้มุ่งตอบคำถามในประเด็นที่ว่า ศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศมีเขตอำนาจศาล (jurisdiction) ในการให้ความเห็นแนะนำหรือไม่ ภายใต้ข้อ 21 ของธรรมนูญศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ (ITLOS’s Statute) และข้อ 138 ของกฎของศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศ (Rules of the Tribunal) ทั้งนี้ ถึงแม้ว่าผลของความเห็นแนะนำจะไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย แต่ความเห็นแนะนำนั้นอาจจะส่งผลกระทบต่อรัฐที่สาม หรือรัฐเจ้าของธงอื่น ๆ รวมตลอดถึงความเห็นแนะนำดังกล่าวอาจจะถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองระหว่างประเทศได้ อย่างไรก็ดี การให้ความเห็นแนะนำของศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศคดีนี้ก็มีข้อดี กล่าวคือ ไม่เพียงแค่เป็นการให้ความชัดเจนในข้อบทของ UNCLOS เท่านั้น แต่ยังเป็นการชี้แนะแนวทางให้รัฐต่าง ๆ สามารถปฏิบัติตามสิทธิและพันธกรณีของตนที่มีอยู่ให้สอดคล้องตาม UNCLOS ได้เป็นอย่างดี ดังนั้น วิทยานิพนธ์เล่มนี้จึงมีความพยายามที่จะสนับสนุนให้ประเทศไทยในฐานะที่เป็นรัฐเจ้าของธง และรัฐภาคีของ UNCLOS รวมถึงอนุสัญญาอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุม ให้สามารถปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศที่ไทยเป็นภาคี และมาตรฐานสากล เพื่อยกระดับให้ประเทศไทยสามารถมีส่วนในการแก้ปัญหาการทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุมได้มีประสิทธิภาพ รวมตลอดถึงสนับสนุนเรื่องการอนุรักษ์และการใช้มหาสมุทร ทรัพยากรประมง รวมถึงทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน เพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ 14 ของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals -SDGs)