ARTERIAL GIPERTENZIYA BILAN KASALLANGAN BEMORLARDA YURAK ISHEMIK KASALLIGINING YUQORI XAVF OMILLARINI ERTA ANIQLASH, PROFILAKTIKA VA TERAPIYANI OPTIMALLASHTIRISH

Arterial gipertenziya yurak-qon tomir kasalliklarining eng muhim o‘zgartirilishi mumkin bo‘lgan xavf omillaridan biri bo‘lib, uzoq muddat davomida nazorat qilinmagan arterial bosim yurak ishemik kasalligi, miokard infarkti, yurak yetishmovchiligi va boshqa yurak-qon tomir asoratlari rivojlanish xavfini oshiradi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, 2024-yilda 30–79 yoshdagi taxminan 1,4 milliard kishi arterial gipertenziyaga ega bo‘lgan. Shu bilan birga, bemorlarning katta qismida arterial gipertenziya yetarli darajada nazorat qilinmaydi. Mazkur maqolada arterial gipertenziya bilan kasallangan bemorlarda yurak ishemik kasalligi rivojlanishining asosiy xavf omillarini erta aniqlash, ularni kompleks baholash, profilaktik choralarni takomillashtirish hamda antihipertenziv terapiyani individualizatsiya qilish masalalari tahlil qilindi. Tahlilda arterial bosim darajasi, yosh, semirish, dislipidemiya, qandli diabet, chekish, jismoniy faollikning yetishmasligi, noto‘g‘ri ovqatlanish, buyrak faoliyati va oilaviy anamnez kabi omillarga e’tibor qaratildi. Yurak-qon tomir xavfini faqat arterial bosim ko‘rsatkichi bilan emas, balki bemorning umumiy xavf profili asosida baholash zarurligi asoslandi.