การพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุของคุณลักษณะที่พึงปรารถนาของชายและหญิงไทย ตามการรับรู้ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย ในกรุงเทพมหานคร

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณลักษณะที่พึงปรารถนาของชายและหญิง และพัฒนาโมเดลเชิงสาเหตุของคุณลักษณะที่พึงปรารถนาของชายและหญิงไทย รวมทั้งตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลกับข้อมูลเชิงประจักษ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย สังกัดกรมสามัญศึกษา ในกรุงเทพมหานคร จำนวน 540 คน ตัวแปรที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย ตัวแปรแฝง 4 ตัว ซึ่งวัดได้จากตัวแปร สังเกตได้ 11 ตัว คือ คุณลักษณะที่พึงปรารถนา (3 ตัวแปร) รูปแบบการอบรมเลี้ยงดู (3 ตัวแปร) รูปแบบการอบรมเลี้ยงดู (3 ตัวแปร) กระบวนการขัดเกลาในโรงเรียน (2 ตัวแปร) และกระบวนการหล่อหลอมทางสื่อมวลชน (3 ตัวแปร) โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถาม และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมลิสเรล 8.01 ผลการวิจัยที่สำคัญสรุปได้ดังนี้ 1. คุณลักษณะที่พึงปรารถนาของชายและหญิงไทย ตามการรับรู้ของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในกรุงเทพมหานคร รวมทั้งสิ้น 45 คุณลักษณะ ประกอบด้วย คุณลักษณะที่พึงปรารถนาของชาย 9 คุณลักษณะ คุณลักษณะที่พึงปรารถนาของหญิง 9 คุณลักษณะ และคุณลักษณะที่พึงปรารถนาร่วมกันของชายและหญิง 27 คุณลักษณะ 2. โมเดลเชิงสาเหตุคุณลักษณที่พึงปรารถนาของชายและหญิงไทย ประกอบด้วยตัวแปรที่มีผลต่อคุณลักษณะที่พึงปรารถนา 3 ด้าน คือ ด้านรูปแบบการอบรมเลี้ยงดู อันประกอบด้วย ระดับการอบรมเลี้ยงดูแบบเข้มงวดกวดขัน ระดับการอบรมเลี้ยงดูแบบประชาธิปไตย และระดับการอบรมเลี้ยงดูแบบปล่อยปละละเลย ด้านกระบวนการขัดเกลาในโรงเรียน อันประกอบด้วย ลักษณะการคบเพื่อนและการปฏิบัติตัวของครูตามจรรยาบรรณครู สำหรับด้านสุดท้าย คือ ด้านกระบวนการหล่อหลอมทางสื่อมวลชนนั้น อันประกอบด้วย ระดับความชอบชมรายการโทรทัศน์ที่มีประโยชน์ ระดับความชอบฟังรายการวิทยุที่มีประโยชน์ และระดับความชอบอ่านสื่อสิ่งพิมพ์ที่มีประโยชน์ 3. โมเดลที่ผู้วิจัยได้พัฒนามีความสอดคล้องกลมกลืนกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ผลการตรวจสอบความตรงมีค่าไค-สแควร์ (chi-square) เท่ากับ 43.68; p=.082 ที่องศาอิสระเท่ากับ 32 มีค่า GFI เท่ากับ .987 ค่า AGFI เท่ากับ .972 และค่า RMR เท่ากับ 43.68; p=.082 ที่องศาอิสระเท่ากับ 32 มีค่า GFI เท่ากับ .987 ค่า AGFI เท่ากับ .972 และค่า RMR เท่ากับ .029 โมเดลสามารถอธอบายความแปรปรวนในตัวแปรคุณลักษณะที่พึงปรารถนาได้ร้อยละ 25