Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Benedendorpsstraat 15 te Zeddam, Gemeente Montferland

Hamaland Advies heeft in opdracht van Buro Ontwerp & Omgeving, ten van de sloop van de bestaande bebouwing van voormalig Hotel Holland Inn en de nieuwbouw van woningen, een bureauonderzoek en een archeologisch karterend booronderzoek uitgevoerd voor het plangebied Benedendorpsstraat 15 te Zeddam. Het plan is nog in de fase van de bestemmingsplanprocedure en er zijn nog geen gedetailleerde bouwplannen aanwezig. Voor deze rapportage is er vanuit gegaan dat de ingrepen meer dan 30 cm-mv zullen bedragen. In totaal heeft het onderzoeksgebied een oppervlakte van 3.180 m².In het bestemmingsplan Kom Zeddam (2013) heeft het plangebied een dubbelbestemming Waarde – Archeologische Verwachting 1. Archeologisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij bodemingrepen dieper dan 30 cm-mv of dieper dan de bekende bodemverstoring en bij plangebieden die groter zijn dan 50 m2. Volgens de archeologische beleidskaart betreft het plangebied een archeologisch en bouwhistorisch kansrijke locatie: dorpskern met een mogelijk afdekkende laag van meer dan 50 centimeter. Tevens ligt het in een attentiezone met archeologische resten die te relateren zijn aan historische nederzettingslocaties en eventuele middeleeuwse en vroegnieuwetijdse voorgangers. Tot slot is er in het plangebied en direct daaraan grenzend sprake van een historische schuur of schaapskooi en meerdere boerderijen en/of woonhuizen.Het plangebied dient vanwege de overschrijding van de vrijstellingsgrenzen te worden onderzocht. Het uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA (versie 4.1) conform bureauonderzoek conform protocol BRL SIKB 4002 dat aangevuld is met een inventariserend veldonderzoek (karterende fase) conform protocol BRL SIKB 4003. Voorafgaand aan de veldonderzoek is een Plan van Aanpak opgesteld.Conclusie bureauonderzoekIn het plangebied is sprake van dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden) of grofzandige, grindrijke afzettingen. Dit kunnen neeuwsmeltwaterafzettingen (Formatie van Boxtel) of gestuwde rivierafzettingen (Formatie van Kreftenheye) zijn. Het plangebied maakt onderdeel uit van de oudste kern van Zeddam. Op zijn laatst is het plangebied in 1671 bebouwd geraakt, maar vermoedelijk was dit al eerder het geval. Als gevolg van de ligging kan er in het plangebied sprake zijn van een esdek of stadsophogingslagen. De afdekkende lagen kunnen archeologische waarden beschermd hebben tegen bodemingrepen, maar dit is afhankelijk van de diepte van de verstoringen en de dikte van het afdekkende pakket.Uit het bouwdossieronderzoek blijkt dat de noordzijde van het gebouw onderkeldert is. Dit betreft een (voormalige) kegelbaan, welke zich ook buiten de contouren van de bebouwing bevindt. Over deze kelder is op het maaiveld een betonnen brug aangelegd. Op basis van de tekeningen kan niet achterhaald worden hoe diep de kelder is aangelegd. Ook is het niet mogelijk vast te stellen hoe diep de bebouwing gefundeerd is. Derhalve kunnen geen uitspraken worden gedaan over de mate van bodemverstoring in relatie tot de archeologische niveaus als gevolg van de realisatie van de bebouwing en kelders.Conclusie veldonderzoekDe resultaten van het booronderzoek komen overeen met de verwachtingen op basis van het bureauonderzoek. In het plangebied is sprake van een ondergrond van dekzand (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden), waarop een hoge bruine enkeerdgrond ontwikkeld is. De enkeerdgrond bestaat uit een oorspronkelijke bouwvoor uit de Nieuwe tijd die naar beneden overgaat in een (laat)middeleeuws plaggendek waarin archeologische indicatoren zijn aangetroffen. De oorspronkelijke bouwvoor is vanaf minimaal 70 cm-mv en maximaal 85 cm-mv aanwezig. De top van het plaggendek is op minimaal 75 cm-mv voor. De top van de C-horizont is op minimaal 130 cm-mv en maximaal 145 cm-mv aangetroffen.SelectieadviesEventuele archeologische vindplaatsen worden vanaf 80 cm-mv (inclusief bufferzone) verwacht. Hamaland Advies adviseert om in het plangebied een waarderend proefsleuvenonderzoek uit te laten voeren indien de bodemingrepen dieper dan 80 cm-mv (de opgebrachte puinhoudende grond) reiken. Tevens adviseren wij om, indien de bestaande bebouwing gesloopt gaat worden, te inventariseren of er nog sprake is van bovengrondse en ondergrondse elementen van oudere bebouwing en op basis van de resultaten daarvan vast te stellen of er ter plaatse van de bebouwing archeologische resten aanwezig kunnen zijn.Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Met nadruk wijst Hamaland Advies erop dat dit selectieadvies nog niet betekent dat reeds bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. De resultaten van dit onderzoek zullen namelijk eerst moeten worden beoordeeld door de bevoegde overheid (Gemeente Montferland, mevrouw ing. A. Zonneveld), die vervolgens een selectiebesluit neemt of vervolgonderzoek noodzakelijk is.SelectiebesluitHet conceptrapport is op 31 juli 2019 beoordeeld door mw. A. Zonneveld, namens gemeente Monterland. Mevrouw Zonneveld is akkoord met het rapport en het selectieadvies van Hamaland Advies. Het bevoegd heeft bepaald dat het besluit of vervolgonderzoek noodzakelijk is wordt genomen zodra de definitieve bouwplannen bekend zijn.VoorbehoudVerder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de Gemeente Montferland, mw. A. Zonneveld, hiervan per direct in kennis te stellen.