Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven Huize Alexandra te Almelo, gemeente Almelo (OV) Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven Huize Alexandra te Almelo, gemeente Almelo (OV)

Laagland Archeologie heeft op 9 oktober 2023 een Inventariserend veldonderzoek - proefsleuven uitgevoerd bij Huize Alexandra aan de Vriezenveenseweg 170 te Almelo, gemeente Almelo (OV). Op dit terrein was vanaf 1887 tot het eind van de jaren ’70 van de vorige eeuw een klooster gevestigd waarbij een ook een begraafplaats hoorde. Deze begraafplaats lag achter het complex van het latere Huize Alexandra. In de huidige situatie is er van de begraafplaats niet meer zichtbaar. Er zijn geen concrete aanwijzingen of deze begraafplaats ooit is geruimd. Het was slechts bekend dat er ooit een enkele begraving is geruimd.Na het opstellen van de conceptversie van dit rapport is nadere informatie bekend geworden. De begraafplaats zou in 1997 zijn geruimd waarbij de stoffelijke resten van de begraven personen zijn overgebracht en herbegraven op de begraafplaats van de Zusters van de Goede Herder in Bloemendaal. Op basis van een begraaflijst van het klooster in Almelo zouden er ruim 200 personen zijn begraven.Vanwege de toekomstige ontwikkelingen heeft de gemeente Almelo heeft Laagland Archeologie verzocht om te onderzoeken of de begraafplaats al dan niet geheel of gedeeltelijk geruimd is.Tijdens het onderzoek zijn er in totaal drie proefsleuven van twee bij 15 meter aangelegd. Deze zijn diagonaal aangelegd op de verwachte oriëntatie van de graven om een zo groot mogelijke trefkans te hebben op het aantreffen van de eventueel aanwezige graven. Tijdens de aanleg is er in dunne lagen vlaksgewijs verdiept de bovenkant van de ongeroerde vast bodem.Het proefsleuvenonderzoek had niet tot doel om de skeletten te onderzoeken of te ruimen maar slechts om aan te tonen of er mogelijk nog begravingen aanwezig waren. Om deze reden zijn er conform het PvE geen skeletten geborgen en zijn de graven ook niet verder blootgelegd dan noodzakelijk was om vast te stellen of er nog menselijke resten aanwezig waren.Er zijn in totaal tien graven aangetroffen. Binnen enkele van de grafkuilen waren nog houtresten of resten van de kist aanwezig. Om vast te stellen of er nog menselijke resten aanwezig waren in deze graven zijn bij iedere put twee grafkuilen voor een klein deel uitgegraven. Bij drie graven is de schedel van het begraven persoon aangetroffen, bij één graf zijn de voeten aangetroffen, één graf bleek leeg te zijn en bij één graf is een intacte kistdeksel aangetroffen, hier wordt er van uitgegaan dat de resten van de begraven persoon ook nog aanwezig zijn. Naast het lege graf, waarbij de grafkist vermoedelijk bij een ruiming is achtergebleven, is er een aantal sporen van ruimingen aangetroffen.Bij drie graven waar de schedels werden blootgelegd lagen op de borst van deze individuen vrij grote houten kruizen. Vermoedelijk zijn deze kruizen mee gegeven in het graf, al valt het op dit moment nog niet geheel uit te sluiten dat deze kruizen afkomstig zijn van de kistdeksel. Echter gezien de ligging van de kruizen lijkt het op dit moment aannemelijk dat de kruizen mee zijn gegeven in het graf. Het katholieke grafritueel kenmerkt zich als vrij sober waarbij grafgiften zelden werden meegegeven. Echter vanaf het einde van de 18e/ begin 19e eeuw werd het gebruikelijk dat overledenen enkele persoonlijke eigendommen zoals rozenkransen of heiligenpenningen mee kregen. Twee geraadpleegde specialisten kenden een voorbeeld van dergelijke kruizen uit de 11e eeuw in de context van begravingen van heiligen en geestelijken. Een voorbeeld uit jongere perioden periode is er niet.Geconcludeerd kan worden dat de begraafplaats van het voormalige klooster nog deels intact is en slechts deels is geruimd. Het aantal nog aanwezige begravingen met nog aanwezige stoffelijke resten kan niet worden aangegeven.