อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคติดเชื้อฉวยโอกาสในผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่รับการรักษาด้วยยาต้านไวรัส โรงพยาบาลตาคลี จังหวัดนครสวรรค์

แม้ว่าปัจจุบันผู้ที่ติดเชื้อเอชไอวีในประเทศไทยจะได้การรักษาด้วยยาต้านไวรัสเอชไอวีที่มีประสิทธิภาพสูง สามารถช่วยยับยั้งการเพิ่มปริมาณไวรัสเอชไอวีและทำให้ระบบภูมิคุ้มกันดีขึ้น แต่อย่างไรก็ตาม ยังคงพบอัตราการเสียชีวิตของผู้ติดเชื้อเอชไอวีอยู่ในระดับสูง โดยโรคติดเชื้อฉวยโอกาสเป็นสาเหตุของการป่วยและการเสียชีวิตในผู้ติดเชื้อเอชไอวี ดังนั้นการศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาอุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคติดเชื้อฉวยโอกาสในผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่รับการรักษาด้วยยาต้านไวรัส ระหว่างวันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2548 ถึงวันที่ 31 ธันวาคม พ.ศ. 2563 จากฐานข้อมูลผู้ติดเชื้อเอชไอวี โรงพยาบาลตาคลี จังหวัดนครสวรรค์วิเคราะห์อัตราอุบัติการณ์ในการติดเชื้อฉวยโอกาส ด้วยวิธี Kaplan-Meier และวิเคราะห์พหุปัจจัยโดยใช้ Cox regression model ผลการศึกษาพบว่า ผู้ติดเชื้อเอชไอวี จำนวน 280 คน ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ร้อยละ 50.7 มีอายุเฉลี่ยเมื่อเริ่มรับยาต้านไวรัสเอชไอวี 36.8 ปี (ค่าพิสัยควอไทล์ 30.4-43.9 ปี) พบอัตราอุบัติการณ์การติดเชื้อฉวยโอกาส เท่ากับ 14.08 ต่อ 1,000 คน-ปี (ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 = 10.06-19.71) ปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคติดเชื้อฉวยโอกาสในผู้ติดเชื้อเอชไอวี ได้แก่ การได้รับยาต้านไวรัสเอชไอวีสูตร Efavirenz (Adjusted Hazard Ratio [HRadj] = 2.51; ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 = 1.19-5.28) ปริมาณ CD4 (HRadj = 6.06; ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 = 2.27-16.18) และปีที่เริ่มรับยาต้านไวรัสเอชไอวี (HRadj = 8.93; ช่วงความเชื่อมั่นร้อยละ 95 = 2.54-31.44) ข้อเสนอแนะในการศึกษาครั้งนี้ ผู้ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ที่ได้รับยาต้านไวรัสเอชไอวีสูตร Efavirenz และเป็นผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่มีปริมาณ CD4 ขณะเริ่มการรักษาต่ำควรได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดเพื่อป้องกันการติดเชื้อฉวยโอกาส โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วง 3 เดือนแรกของการรักษา