ผลของโปรแกรมการกำกับตนเองต่อความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ป่วยโรคซึมเศร้า

โปรแกรมการกำกับตนเองเป็นการกำกับพฤติกรรมของตัวบุคคลต่อการกระทำเป้าหมายประกอบด้วยกระบวนการสังเกตตนเอง กระบวนการตัดสิน และกระบวนการการแสดงปฏิกิริยาต่อตนเอง ที่เป็นสาเหตุของการพร่องความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ป่วยโรคซึมเศร้า โดยการศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการกำกับตนเองต่อความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ป่วยโรคซึมเศร้า กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคซึมเศร้าวัยผู้ใหญ่ อายุ 18-60 ปี คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์คัดเข้าจำนวน 60 คน ที่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยนอกของโรงพยาบาลจิตเวชนครราชสีมาราชนครินทร์ แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 30 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการกำกับตนเอง ที่สร้างขึ้นโดยผู้วิจัยตามแนวคิดการกำกับตนเอง (Self-Regulation) ของแบนดูรา (Bandura, 1991) ประกอบไปด้วยกิจกรรม 6 ครั้ง ๆ ละ 90 นาที สัปดาห์ละ 1 ครั้ง รวมระยะเวลาทั้งสิ้น 6 สัปดาห์ ส่วนกลุ่มควบคุมจะได้รับการดูแลตามปกติ โดยใช้แบบประเมินความร่วมมือในการรับประทานยา ซึ่งผ่านการตรวจสอบจากผู้ทรงคุณวุฒิ และตรวจสอบความเที่ยงของแบบสอบถามนี้ ได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟา เท่ากับ .85 วิเคราะห์ข้อมูลส่วนบุคคลของกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สถิติพรรณนา แจกแจงความถี่ ร้อยละ และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยคะแนนความร่วมมือในการรับประทานยาของกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการกำกับตนเอง ด้วยสถิติทีชนิดไม่เป็นอิสระต่อกัน (Dependent t-test) และเปรียบเทียบผลต่างค่าเฉลี่ยคะแนนอาการซึมเศร้าก่อนและหลังได้รับโปรแกรมการกำกับตนเอง ระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมด้วยสถิติทีชนิดเป็นอิสระต่อกัน (Independent t-test) ผลการวิจัยสรุปได้ดังนี้1. ผู้ป่วยกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมการกำกับตนเอง มีค่าคะแนนเฉลี่ยความร่วมมือในการรับประทานยา (M = 7.90, SD = .40) สูงกว่าก่อนการทดลอง (M = 3.87, SD = 1.63) อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (t = 13.22, p < .05)2. ผลต่างค่าเฉลี่ยคะแนนความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ป่วยก่อนและหลังการทดลอง ระหว่างกลุ่มทดลอง ( D1 = 4.03, SD = 1.67) ซึ่งได้รับโปรแกรมการกำกับตนเองมากกว่ากลุ่มควบคุม ( D2 = -.03, SD = 1.42) ซึ่งได้รับการพยาบาลและการดูแลตามปกติ อย่างมีนัยสําคัญทางสถิติ (t = 10.14, p < .05)ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมการกำกับตนเองช่วยเพิ่มความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าได้อย่างมีประสิทธิผล ดังนั้นจึงเหมาะสมในการนำโปรแกรมการกำกับตนเองไปประยุกต์เพื่อเพิ่มความร่วมมือในการรับประทานยา เนื่องจากเป็นโปรแกรมที่มีประโยชน์และมีประสิทธิผล