Noodzijde 51 te Oud-Alblas (gemeente Molenlanden)

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in november 2019 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Noordzijde 51 te Oud-Alblas, gemeente Molenlanden. De aanleiding is de bouw van een vrijstaande woning. Hiervoor is een bestemmingsplanwijziging, van agrarisch naar wonen, noodzakelijk.<br>Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit blijkt dat in het noorden van het plangebied mogelijk rivierduinafzettingen aanwezig zijn, met in de top daarvan archeologische waarden uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Neolithicum. Na de vorming van rivierduinafzettingen maakte het plangebied deel uit van een uitgestrekt komgebied waarin afzetting van klei en veenvorming plaatsvond. In de IJzertijd ontstond de Oud-Alblas als veenstroom. Door perimariene invloeden is in de Romeinse tijd de Alblas gevormd. De Oud-Alblas heeft waarschijnlijk een kleidek afgezet, maar dit zal naar verwachting door de Alblas geërodeerd zijn. In de ondergrond van het plangebied zijn waarschijnlijk oever- op beddingafzettingen van de Alblas aanwezig. In en op de oeverafzettingen van de Alblas kunnen de resten van een agrarische nederzetting vanaf de Romeinse tijd aanwezig zijn.<br>In de periode van de 8e tot de 11e eeuw ontstond aan de oevers van de Alblas de nederzetting Oud-Alblas. Gedurende de 11e tot en met de 13e eeuw vormde zich ter plaatse van de huidige Noordzijde een bewoningslint. Vanwege wateroverlast werden de erven opgehoogd en ontstond een reeks huisterpen. Waarschijnlijk bevindt het huidige boederijerf zich voor een deel op een huisterp. Op het historische kaartmateriaal vanaf de 18e eeuw is in het zuiden van het plangebied een boerderij aangegeven. Een archeologische vindplaats uit de Late Middeleeuwen of de Nieuwe tijd zal bestaan uit de resten van een boerenerf. Deze zal zich manifesteren als een ophogingspakket gerelateerd aan genoemde huisterp, met daarin resten aardewerk en bouwmateriaal, direct onder het maaiveld.<br>Mogelijk is het niveau uit de Late Middeleeuwen/Nieuwe tijd en ook plaatselijk het dieper gelegen Romeinse/vroegmiddeleeuwse niveau verstoord geraakt door (sub)recente bouw- en sloopactiviteiten. Ter plaatse van de zuidoostelijke schuur is tijdens een milieukundig verkennend en nader bodemonderzoek een 150 cm dik recent opgebracht zandpakket aangetroffen. Hier worden geen archeologische waarden meer verwacht.<br>Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt dat de ondergrond van het noordoostelijk deel van het plangebied uit kalkloos, matig grof zand bestaat. Dit zand wordt geïnterpreteerd als rivierduinafzettingen (Laagpakket van Delwijnen, Formatie van Boxtel). In de top zijn sporen van bodemvorming aangetroffen, waaruit blijkt dat dit niveau intact is. Op grond van hiervan dient rekening te worden gehouden met archeologische waarden uit het Laat-Paleolithicum tot en met het Neolithicum.<br>De rivierduinafzettingen worden afgedekt door een 50 cm dik zwak zandig veenpakket (Hollandveen Laagpakket, Formatie van Nieuwkoop). Dit veen gaat geleidelijk naar boven toe over in matig siltige klei en vervolgens in uiterst siltige klei, die respectievelijk als komafzettingen en oeverafzettingen van de Alblas (Formatie van Echteld) worden geïnterpreteerd. In de top van de oeverafzettingen is een 30 cm dikke bouwvoor aanwezig. In het overige deel van het plangebied bestaat de ondergrond uit sterk siltige tot matig zandige klei met dunne zandlagen. Het betreft hier een pakket oeverafzettingen van de Alblas. Dit wordt afgedekt door een 70 tot 225 cm dik ophogingspakket bestaande uit humeuze klei, dat gezien de historische ontwikkeling uit de Late Middeleeuwen of de Nieuwe tijd zal dateren en verband houdt met de aanwezigheid van een huisterp. In de basis van het ophogingspakket bevindt zich een laag met slakken en ander smeedsafval en in de top een mogelijk uitbraakspoor. Vanwege de aanwezigheid van het ophogingspakket moet rekening worden gehouden met archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd.</p>