Zouwendijk 68-70 en Zouwendijk naast nummer 143 te Meerkerk, gemeente Zederik

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in april 2018 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locaties Zouwendijk 68-70 en Zouwendijk naast nummer 143 te Meerkerk, gemeente Zederik. De aanleiding van het onderzoek is de voorgenomen sloop van woningen en bijgebouwen gevolgd door de nieuwbouw van woningen.<br>Op basis van het bureauonderzoek is voor beide locaties een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat gedurende het grootste deel van het Holoceen sprake was van een venig komgebied met ongunstige bewoningsomstandigheden. Op basis van geologische boringen in de omgeving van de locaties werd in de ondergrond een laag zandige klei en/of fijn zand verwacht. Deze laag werd verwacht dieper dan 4,5 m –mv op de locatie Zouwendijk 68-70 en op 3 à 4 m –mv op de locatie Zouwendijk naast nummer 143. De genese van deze laag was niet geheel zeker, maar op basis van de diepteligging leek sprake te zijn van oever- en/of crevasseafzettingen van de Achthovense stroomgordel (actieve fase: 4240 – 3400 v. Chr.). Op basis van de vormingsgeschiedenis kunnen archeologische resten uit het Neolithicum op deze stroomgordel voorkomen, hoewel deze in de omgeving van het plangebied tot op heden niet bekend zijn.<br>Nadat bovengenoemde stroomgordel in het Neolithicum inactief was geworden, kwam het plangebied in een venig komgebied te liggen en raakten de rivierafzettingen bedekt met veen. De bewoningsomstandigheden waren vanaf de Bronstijd tot de Late Middeleeuwen vermoedelijk ongunstig, waardoor archeologische resten uit deze perioden niet verwacht werden. Pas vanaf de 12e eeuw, toen het gebied op grote schaal werd ontgonnen, vond weer bewoning plaats. De Zouwendijk is vanaf 1277 aangelegd. De locatie Zouwendijk 68-77 lag in het buitendijkse gebied waar vermoedelijk tot halverwege de 19e eeuw geen bewoning plaatsvond. Rond 1850 werd op deze locatie de huidige bebouwing opgericht. Rondom de huidige boerderij werden daarom nog mogelijke resten van 19e-eeuwse erfinrichting of bijgebouwen verwacht. Indien aanwezig zijn deze binnen 1 m –mv aan te treffen. De locatie Zouwendijk naast nummer 143 is op basis van oude kaarten altijd onbebouwd gebleven. Op basis van deze gegevens werd de kans op bewoningsresten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd klein geacht.<br>Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is op beide locaties een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat bodem grotendeels bestaat uit matig siltige komklei met plantenresten en veen (overwegend bosveen en rietveen). Een dergelijke bodemopbouw is kenmerkend voor drassige komgebieden. Op een dieper niveau is een pakket sterk siltige, kalkrijke klei met op de locatie Zouwendijk naast nummer 143 een ingeschakelde laag matig fijn zand aangetroffen. Dit betreft vermoedelijk de vulling van een restgeul. Deze restgeul is mogelijk gevormd vanuit de Achthovense stroomgordel die in het Midden-Neolithicum in de omgeving van het plangebied actief was. De top van deze afzettingen bevindt zich op 440 cm –mv op de locatie Zouwendijk 68-70 en op 350 cm –mv op de locatie Zouwendijk naast nummer 143.<br>Op de locatie Zouwendijk 68-70 zijn vanaf het maaiveld tot minstens 120 cm –mv ophogingslagen aangetroffen, vermoedelijk opgebracht tijdens de bouw van de huidige woning rond 1850. De boringen 4 en 5 zijn op ca. 150 cm –mv gestuit op ondoordringbaar materiaal. Mogelijk gaat het hierbij om los puin, maar de aanwezigheid van oude funderingen kan niet volledig worden uitgesloten. Ter plaatse van de locatie Zouwendijk naast nummer 143 is op basis van het booronderzoek duidelijk geworden dat de bodem tot minstens 50 cm –mv verstoord is. Onder deze verstoorde lagen bevinden zich komafzettingen en veen, kenmerkend voor drassige gebieden met ongunstige omstandigheden voor permanente bewoning. Op basis hiervan worden op deze locatie geen archeologische resten meer verwacht.</p>