ปัญหาสิทธิในการทำงานและการควบคุมการทำงานของคนต่างด้าว

การค้นคว้าอิสระฉบับนี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับ “ปัญหาสิทธิในการทำงานและการควบคุมการทำงานของคนต่างด้าว” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสิทธิในการทำงานและการควบคุมการทำงานของคนต่างด้าว ประเภทคนต่างด้าวทั่วไป ตามมาตรา 59 พระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 สำหรับพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 แม้จะมีการแก้ไขกฎหมาย โดยพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2561 เพื่อแก้ไขปัญหาการทุจริต จำกัดการใช้ดุลพินิจของนายทะเบียน โดยให้มีการใช้ระบบอนุญาตเพียงเท่าที่จำเป็น แต่ภายหลังการแก้ไขกฎหมายดังกล่าวยังคงปรากฏปัญหาการนำกฎหมายมาปรับใช้โดยเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจในการควบคุมการทำงานของคนต่างด้าว ซึ่งกระทบต่อสิทธิในการทำงานและการควบคุมการทำงานของคนต่างด้าวตามเจตนารมณ์ของกฎหมาย เห็นได้จาก 1. ปัญหาการใช้อำนาจนายทะเบียนโดยไม่มีกฎหมายให้อำนาจ กรณีนายทะเบียนมีคำสั่งไม่อนุญาตให้คนต่างด้าวทำงานด้วยเหตุผลการเป็นคนอยู่ชั่วคราว (Non-Immigrant) ประเภทใช้ชีวิตบั้นปลาย เหตุแห่งการปฏิเสธดังกล่าวขัดกับหลักการและเจตนารมณ์ของกฎหมาย ซึ่งกำหนดห้ามเฉพาะคนอยู่ชั่วคราวประเภทที่เข้ามาเพื่อการท่องเที่ยวหรือเดินทางผ่านเท่านั้น 2. ปัญหาการใช้ดุลพินิจของนายทะเบียนในการกำหนดตำแหน่งงานในใบอนุญาตทำงานโดยไม่มีกฎหมายให้อำนาจ เนื่องจากคนต่างด้าวมีสิทธิทำงานได้ทุกงานที่ไม่ใช่งานตามประกาศกระทรวงแรงงาน เรื่อง ประกาศงานห้ามคนต่างด้าวทำ พ.ศ. 2563 ทั้งนี้ นายจ้างจะเป็นผู้กำหนดตำแหน่งงานในคำขอรับใบอนุญาตทำงาน โดยการกำหนดตำแหน่งงานต้องเป็นไปลักษณะงานที่ทำเป็นไปตามนิติสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างกับคนต่างด้าว 3. ปัญหาในการควบคุมลักษณะงานในใบอนุญาตทำงานของคนต่างด้าวเมื่อได้รับใบอนุญาตทำงาน เนื่องจากกฎหมายยกเลิกบทบัญญัติเกี่ยวกับการขออนุญาตเปลี่ยนแปลงลักษณะงานภายใต้การทำงานกับนายจ้างเดิม ทำให้เกิดปัญหาในการควบคุมการทำงานของคนต่างด้าว ทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่สามารถทราบได้ว่าคนต่างด้าวทำงานลักษณะใดในปัจจุบัน และงานที่คนต่างด้าวทำมีลักษณะที่เป็นงานห้ามคนต่างด้าวทำหรือไม่ และ 4.ปัญหาการเชื่อมโยงกฎหมายคนเข้าเมืองและกฎหมายการทำงานของคนต่างด้าวไม่สอดคล้องกัน เช่น การกำหนดระยะเวลาให้อยู่และทำงานในประเทศไทย เป็นคนละระยะเวลาเนื่องจากการควบคุมคนต่างด้าวที่อยู่ในประเทศไทยเป็นอำนาจของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง แต่การควบคุมการทำงานของคนต่างด้าวเป็นอำนาจของกรมการจัดหางาน ดังนั้น จึงต้องมีมาตรการปรับปรุงแก้ไขพระราชกำหนดการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว พ.ศ. 2560 ตลอดจนกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการทำงานของคนต่างด้าว ให้มีความชัดเจนและสอดคล้องกับสภาพสังคมเพื่อทำให้รัฐสามารถควบคุมการทำงานของคนต่างด้าวและกำหนดแนวทางการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องให้มีความชัดเจนมากยิ่งขึ้น เพื่อให้การใช้อำนาจของเจ้าหน้าที่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของกฎหมาย เพื่อประสิทธิภาพในการควบคุมการทำงานของคนต่างด้าวให้ประเทศไทย