MIS ERITISH SHLAKLARINI GIDROMETALLURGIK ZARARSIZLANTIRISH ORQALI ULAR TARKIBIDAN MIS VA RUXNI AJRATIB OLISHNING KOMPLEKS TEXNOLOGIYASI

Mis eritish shlaklaridan mis va ruxni ajratib olishni qoldiqning ekologik barqarorligini oshirish bilan birlashtiruvchi kompleks gidrometallurgik texnologiya taklif etildi. Ish ilmiy adabiyotlar tahlili, kimyoviy reaksiyalar stexiometriyasi va ssenariyli moddiy balansga asoslangan. Texnologiya shlakni mineralogik tavsiflash, oksidlovchi sulfat kislotali eritish, qattiq va suyuq fazalarni ajratish, misni selektiv ekstraksiyalash, temirni chiqarish, ruxni ajratish hamda qoldiq va aylanma suvni boshqarish bosqichlarini qamrab oladi. Eritish unumi bilan yakuniy mahsulotga o‘tish darajasining farqi ko‘rsatildi. Shartli 1000 kg shlak uchun hisobiy ssenariyda Cu va Zn ning umumiy ajralishi mos ravishda 88,20 va 89,24% bo‘lib, bu qiymatlar tajriba natijasi emas. Kislota sarfi, kremniy gelining hosil bo‘lishi, temir bilan birga cho‘kish va qaytarma suvda tuzlar to‘planishi asosiy cheklovlar sifatida tahlil qilindi. Zararsizlantirish samaradorligini metallarning umumiy miqdori bilan birga ularning pH va suyuqlik–qattiq faza nisbatiga bog‘liq yuvilib chiqishi orqali baholash taklif etildi.