Niawier, Tsjerkepaad 10, Gemeente Dongeradeel (Fr.). Archeologisch Bureauonderzoek en Waarderend Veldonderzoek.

<p>In augustus 2018 is een archeologisch bureau- en waarderend veldonderzoek, uitgevoerd voor een bouwkavel op de dorpsterp van Niawier, gemeente Dongeradeel, Fryslân (Figuren 1 & 2). De aanleiding voor het archeologisch onderzoek is de voorgenomen bouw van een woning. Het plangebied heeft een grootte van circa 1000 m². De bodemingreep is de bouw van een nieuw huis en de bijbehorende ringbalk en elf heipalen. De diepte van de ringbalk zal circa 70 tot 80 centimeter bedragen. De afmetingen van de heipalen zijn 22x22 cm met een inheidiepte van 13 of 16,5 meter.<br> Voorafgaand aan het veldwerk is een archeologisch bureauonderzoek en archeologisch verwachtingsmodel opgesteld. Het plangebied ligt op een Archeologische MonumentenKaart (AMK) -terrein met zeer hoge archeologische waarde. Het betreft de gave dorpsterp van Niawier. Op ongeveer 500 meter richting het westen ligt het klooster Sion, waarvan al eerder baksteen is gevonden op de terp van Niawier. Paleogegrafische kaarten laten zien dat het onderzoeksgebied bewoonbaar was vanaf circa 100 n.C. Daarvoor was het ofwel overgroeid door veen, ofwel getijdengebied. <br> Er zijn zes boringen gezet, hetgeen neerkomt op een gemiddelde van 60 boringen per hectare. Tot 85 à 140 centimeter onder maaiveld is de bodem verstoord. In dit pakket zijn kogelpot scherven en roodbakkende scherven aangetroffen met een datering van resp. 9e-14e eeuw en 13e-17e eeuw. Tevens zijn er in deze laag puinresten en een plastic fragment gevonden. In boring 4 is mogelijk een restant van een cultuurlaag (terplaag) aanwezig. Daaronder bevinden zich ongeroerde natuurlijke klei-afzettingen en wadzand.</p><p>Selectieadvies door senior KNA archeoloog / senior KNA prospector dr. J. Jelsma<br>Uit het booronderzoek bleek dat de bovenste één tot anderhalve meter van de bodem in plangebied niet meer intact is. In de verstoorde laag zijn naast archeologische indicatoren ook puinresten en een stuk plastic gevonden. Wij achten de kans op intacte grondsporen klein, vanwege de verrommelde opbouw van de bodem. Omdat de geplande ingrepen beperkt zijn tot een ringbalk van 70 tot 80 centimeter diepte en elf heipalen met een zeer geringe oppervlakte, en de enige mogelijke aanwijzing voor een cultuurlaag (boring 4) zich op 120 centimeter diepte bevindt, achten wij de kans dat er archeologische waarden worden aangetast minimaal. Daarom adviseren wij de geplande ingrepen toe te staan. Het is aan de gemeente om dit advies al dan niet over te nemen. <br> In alle gevallen geldt dat indien bij toekomstig graafwerk toch archeologische vondsten worden gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, hiervan direct melding dient te worden gemaakt bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikelen 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen via de gemeente Dongeradeel.</p>