BO IVO Gieten Middendorp Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek – verkennende en karterende fase Middendorp 21 te Gieten, gemeente Aa en Hunze (DR)

Laagland Archeologie heeft in oktober 2019 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek – verkennende en karterende fase uitgevoerd aan de Middendorp 21 te Gieten. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de bouw van een dubbele woning. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd. Op basis van het bureauonderzoek heeft het plangebied een hoge archeologische verwachting gekregen. Het betreft een brede archeologische verwachting voor de periode laat-paleolithicum tot in de nieuwe tijd. Uit oude kaarten blijkt dat de locatie vanaf 1832 tot op heden onbebouwd is geweest, maar in gebruik was als boomgaard, akker en weiland. Het terrein maakt op de kadastrale minuutplan onderdeel uit van een kleinschalige primaire blokverkaveling, die kan teruggaan tot gebruik in de Romeinse tijd of vroege middeleeuwen. Onderzoeken in de omgeving hebben op veel plaatsen een geroerde bodem opgeleverd, waardoor de hoge archeologische verwachting niet werd bevestigd. Het verwachtingsmodel is getoetst en aangevuld door middel van gecombineerd verkennend en karterend booronderzoek. Het booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel aan te vullen en eventuele archeologische vindplaatsen op te sporen. Verspreid over het plangebied zijn zes verkennende/karterende boringen gezet. Gebleken is dat de bodem is opgebouwd uit een landbouwdek (35 cm dik), op een oude akkerlaag (15 cm dik) op een C-horizont in dekzand en plaatselijk in grindhoudend zand. In de oude akkerlaag zijn archeologische indicatoren aanwezig in de vorm van sterk gefragmenteerde aardewerkfragmentjes en houtskoolbrokjes. De oude akkerlaag bevat derhalve resten van een aanploegde vindplaats, waarvan nog intacte grondsporen in de bodem aanwezig kunnen zijn. Deze worden verwacht, onder de bouwvoor en onder de oude akkerlaag, vanaf circa 0,5 m-mv. De verwachting is dat ten behoeve van de nieuwbouw graafwerkzaamheden zullen plaatsvinden waardoor een eventuele vindplaats wordt aangetast. In dorpskernen vindt aantasting van het bodemarchief regelmatig plaats door kleinere ingrepen, waardoor deze informatiebron verloren gaat. Het is derhalve van belang om ook bij kleine ingrepen zicht te krijgen op eventuele archeologische resten in de bodem. Hierdoor is het advies om ondanks de beperkte omvang van het werk toch een proefsleufonderzoek met de mogelijkheid tot opschaling naar een definitieve opgraving uit te voeren. Voor de uitvoer van dit werk dient een Programma van Eisen (PvE) te worden opgesteld en te worden getoetst door de bevoegde overheid. De implementatie van dit advies is in handen van de bevoegde overheid, de gemeente Aa en Hunze. De gemeente wordt hierin vertegenwoordigd door haar deskundige, mevr. M. Montforts. Ondertussen heeft reeds een proefsleufonderzoek plaatsgevonden.