มุมมองของผู้จัดการขายและผู้แทนต่ออัตลักษณ์ของผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกร

ปัจจุบันอุตสาหกรรมยายังคงมีการแข่งขันกันค่อนข้างสูง การตลาดของบริษัทยาในประเทศไทยยังคงให้ความสำคัญกับตำแหน่งผู้แทนยา เสมือนตัวแทนของบริษัทยาในการติดต่อสื่อสารกับบุคคลากรทางการแพทย์ เช่น แพทย์ เภสัช จัดซื้อ เป็นต้น เพื่อนำเสนอข้อมูลยาที่ตนเองรับผิดชอบ แสดงข้อมูลความแตกต่างกับคู่แข่งทางการค้า รวมถึงการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมการขายด้วย ทั้งนี้ยังต้องคำนึงถึงยอดขายที่บริษัทได้กำหนดไว้ ดังนั้นบริษัทจึงต้องการผู้แทนยาที่มีความรู้ ความสามารถ และทักษะที่ดี นอกจากนี้บางบริษัทยายังต้องการผู้แทนยาที่จบเภสัชศาสตร์มาทำงานในตำแหน่งนี้งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ของผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกรในมุมมองของผู้จัดการขายและผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกร โดยผู้วิจัยใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก (In-dept Interview) จากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลของผู้จัดการขายยาบริษัทยาต้นแบบในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 6 คน และผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกรบริษัทยาต้นแบบในเขตกรุงเทพมหานคร จำนวน 5 คน ข้อมูลที่ได้จากการสัมภาษณ์ถูกวิเคราะห์ด้วยวิธีการหาแก่นสาระสำคัญ (Thematic Analysis)ผลการศึกษาพบว่า อัตลักษณ์ของผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกรในมุมมองของกลุ่มผู้ให้ข้อมูลมีคุณสมบัติทั้งหมด 4 ด้าน ได้แก่ 1) คุณสมบัติด้านความรู้ 2) คุณสมบัติด้านการสื่อสาร 3) คุณสมบัติด้านความสามารถในการแสดงออก 4) คุณสมบัติด้านการทำงาน ซึ่งผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกรสามารถรับรู้ และรักษาอัตลักษณ์วิชาชีพสอดคล้องกับผู้แทนยาที่เป็นเภสัชกร ทั้งนี้ในมุมมองของกลุ่มผู้ให้ข้อมูลทั้ง 2 กลุ่ม ได้ให้ความสำคัญกับคุณสมบัติแตกต่างกัน โดยในกลุ่มผู้จัดการขายมีมุมมองว่า ควรมีคุณสมบัติด้านความรู้และทักษะ แต่ในกลุ่มผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกรมีมุมมองว่า ทักษะต่าง ๆมีความสำคัญต่อการทำงานในตำแหน่งผู้แทนยามากกว่าคุณสมบัติด้านความรู้ แต่อย่างไรก็ตามผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกรสามารถที่จะทำงานได้ดีและเรียนรู้ได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับตัวบุคคล ไม่ได้ขึ้นอยู่กับวุฒิการศึกษา ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงมีประโยชน์กับทั้งผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกร ผู้จัดการขาย ตลอดจนบริษัทยา เพื่อนำไปปรับใช้ให้ผู้แทนยาที่ไม่ใช่เภสัชกรมีคุณสมบัติที่ดี นำไปสู่ความน่าเชื่อถือของผลิตภัณฑ์และภาพลักษณ์ขององค์กร