Waarderend archeologisch onderzoek door middel van proefsleuven aan het Fabriekslaantje in de gemeente Tiel

<p>In opdracht van de gemeente Tiel heeft VUhbs archeologie van 1 tot en met 9 oktober 2014 een archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in het plangebied Fabriekslaantje, gelegen binnen de gemeente Tiel. De archeologische sporen zijn gaaf en goed geconserveerd en de stratigrafie van de vindplaats is intact. Landschappelijk bevindt de vindplaats zich op de noordelijke, ofwel rechter oever van de Waal, precies op het punt waar de Linge zich oorspronkelijk afsplitste. De volmiddeleeuwse nederzetting Zandwijk lijkt hier echter begrensd te worden door een dan al grotendeels opgevulde restgeul die zich ergens in de periode 1050 - 1250 na Chr. heeft ingesneden. Langs de noordelijke oever daarvan werd in de Late Middeleeuwen de eerste dijk opgeworpen. De opgestelde fasering omvat zes fasen die zich chronologisch tussen de Volle Middeleeuwen en de Nieuwste tijd bevinden. De vroegste fase (fase A: 1050-1250 na Chr.) omvat nederzettingssporen. In fase B wordt een dijk opgeworpen over de oeverafzettingen en de nederzettingssporen uit fase A. Op en langs de dijk heeft in deze periode ook nog bewoningsactiviteit plaatsgevonden. In de 16de eeuw wordt de dijk vervolgens uitgebouwd in zuidelijke richting, waarschijnlijk plaatselijk. Op basis van de opmerkelijke ligging op een nog functionerende dijk, de waarschijnlijk 16de-eeuwse datering op basis van vondstmateriaal, het karakter van de sporen en enkele historischgeografische argumenten kan worden gesuggereerd dat op deze plek mogelijk een houten redoute of wachttoren heeft gelegen. Deze hypothetische constructie kan waarschijnlijk in verband worden gebracht met de verdediging van Tiel tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Na de verlegging van de dijk werd het voormalige buitendijkse terrein in de 17de- en 18de eeuw aanzienlijk opgehoogd met stadsafval. In deze ophogingspakketten zijn sloten gegraven die ook uit deze fase stammen. De mogelijke aanwezigheid van een houten defensieve constructie uit de tachtigjarige oorlog op de dijk is uniek te noemen en kan nieuw inzicht verschaffen in de verdediging van Tiel in deze oorlogsperiode.</p>