Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen Leeuwerikstraat 5 te Vilt (gemeente Valkenburg aan de Geul)

Op 27 oktober 2023 is door Aeres Milieu een verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Leeuwerikstraat 5 te Vilt (gemeente
Valkenburg aan de Geul).
De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek betreft een aanvraag voor een bestemmingsplanwijziging. De
diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van een standaard funderingsdiepte
zonder onderkeldering, zal de bodemverstoring tot ten minste 80 centimeter beneden maaiveld reiken. De verwachting is dan
ook dat bij het uitgraven van de bouwputten, ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw, de bodem tot in het archeologische
niveau verstoord zal worden en eventueel aanwezige archeologische waarden daardoor verloren zullen gaan.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Valkenburg aan de Geul (2009) in de zone
Categorie 5: Gebied met een middelhoge trefkans of gebied met een lage trefkans met kans op een bijzondere dataset. Binnen
het bestemmingsplan Initieel Omgevingsplan Valkenburg aan de Geul 2022 (vastgesteld in 2023) geldt de dubbelbestemming
Waarde – Archeologie 5. Voor deze zone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 1.000
m2 of 2.500 m2 (postzegel BP) en een verstoringsdiepte vanaf 50 cm -mv. Middels deze kaart heeft de gemeente aangegeven
dat de locatie onderzoeksplichtig is. De ligging van het plangebied op een hoog gelegen plateauterras relatief ver verwijderd
van water zal voor jager-verzamelaars niet direct een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. De locatie is mogelijk gebruikt
als kaaplocatie. Om deze redenen wordt een middelhoge verwachting toegekend voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum
tot en met het mesolithicum. De ligging van het plangebied op een relatief hoog plateauterras zal voor de eerste landbouwers
niet direct een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. De landbouwers zullen zich gevestigd hebben in het lagere
stroomdal van de Geul. Pas in de Romeinse tijd werden de hogere plateaus ontgonnen. Na de Romeinse tijd zakte de bewoning
weer af richting de droogdalen. Vanaf de late middeleeuwen begon men weer met het ontginnen van de lössplateaus. Voor het
plangebied geldt daarom een lage verwachting voor nederzettingsresten uit de periode neolithicum tot en met de ijzertijd, een
hoge verwachting voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en een middelhoge verwachting voor nederzettingsresten uit
de vroege middeleeuwen. Vilt is vermoedelijk in de late middeleeuwen ontstaan aan de Rijksweg, de doorgaande weg tussen
Valkenburg en Maastricht. Het plangebied lag tot ver in de 20e eeuw in een bouwlandveld ten noordwesten van de bescheiden
bewoningskern van Vilt en was in de 19e eeuw deel van een schaapsweide. Er geldt voor het plangebied een middelhoge
verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd.
De bodem in het plangebied is grotendeels intact. In het zuidelijk deel van het plangebied kunnen eventuele archeologische
resten voorkomen uit alle archeologische perioden en in het zuidoostelijk deel vanaf de late middeleeuwen.
Op basis hiervan wordt voor dit deel van het plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd.
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente Valkenburg aan de Geul), die
op basis van het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog
niet betekent dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. Het
uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het
inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van
de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Dit rapport is in november 2023 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid
(gemeente Valkenburg aan de Geul). Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten
om dit rapport in Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.