Een verkennend archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van boringen langs de Waddenzeedijk van Ameland, gemeente Ameland (F)

<p>De Waddenzeedijk van Ameland is aangelegd op een vlakte van getij-afzettingen met enkele getijdenkreken. Aan de kopse kanten van de dijk gaat de dijk over in hoge kustduinen. Op het trace van de dijk zijn vijf archeologische aandachtsgebieden aanwezig. Hieronder staat weergegeven waar de aandachtgebieden zich bevinden en of ze zijn aangetroffen in het verkennend onderzoek.<br>A. Ten zuiden van Hollum: een vroegere brede slenk lopen naar de Grote en Klene Leenderswiel, wellicht restanten van scheepvaart uit de 17e en 18e eeuw (afb. 10). In het verkennend onderzoek aangetroffen in boringen 10–26.<br>B. Ten zuiden van Ballum, de Langesloat of Skutehon: mogelijk resten van scheepvaart naar Ballum, waar het uit het begin van de 15e eeuw daterende Jelmeraslot van de Heren van Ameland stond (afb. 11 en 12). In het verkennend onderzoek aangetroffen in de boringen 72–100.<br>C. Ten westen en ten oosten van de Stroomleidam: hier is in de 18e eeuw een deel van de oude dorpsdijk verloren gegaan, waarvan mogelijk nog restanten in de bodem aanwezig zijn (afb. 12). In het verkennend onderzoek zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid hiervan.<br>D. Ten zuiden van Buren: de Skipsloat, resten van scheepvaart naar Buren, waar een vrijthof van het klooster uit Ferwert heeft gestaan. Tijdens baggerwerkzaamheden zijn hier restanten van een aanlegsteigertje gevonden, alsmede loodjes van het loodswezen (afb. 15). In het verkennend onderzoek aangetroffen in de boringen 255–257.<br>E. Ten zuiden van de Kooiplaats: mogelijk resten van de verdwenen nederzetting Swartwoude (afb. 17). In het verkennend onderzoek zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van restanten van deze nederzetting.<br>In het verkennend veldonderzoek zijn op het westelijk deel van de dijk ten westen van de veerdam voornamelijk vlakvaaggronden aangetroffen. Ten oosten van de dijk liggen voornamelijk poldervaaggronden. Alle bodems binnen de onderzoekslocatie zijn ten tijde van de aanleg van de dijk opgehoogd met circa 0,8 m.<br>Voor het opbrengen van het ophogingspakket is waarschijnlijk overal de bouwvoor van de oorspronkelijke bodem verwijderd. De dijk kruist op het gehele traject 11 getijdengeulen, waaronder de drie getijdengeulen die als aandachtgebied zijn benoemd en waarop scheepvaart heeft plaatsgevonden. Ter plaatse van deze drie kreken kon de bodem van de getijdengeulen niet worden bereikt doordat de geulen zijn dichtgestort met fijn zand. Ter plaatse van de Langesloot is op de overgang tussen de getijdengeuloeverwal en de -geul een fragment hout aangetroffen. Door de fragmentarische aard van het houtfragment kon niet met zekerheid worden vastgesteld of het om een bewerkt stuk hout ging. Mogelijk betreft het aangespoeld wrakhout. Ter plaatse van de overige getijdengeulen zijn geen archeologische indicatoren waargenomen. Ook in de andere twee aandachtsgebieden ter plaatse van de voormalige dorpsdijk en de voormalige nederzetting Swartwoude zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van archeologische resten.</p>