Transect-rapport 2972: Een Archeologisch inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven, variant archeologische begeleiding. Hoogeloon, Hoofdstraat 2, Gemeente Bladel (NB).

<p>In oktober 2019 is een proefsleuvenonderzoek (IVO-P), variant Archeologische Begeleiding uitgevoerd in een plangebied aan de Hoofdstraat 2 te Hoogeloon (gemeente Bladel). Het plangebied had een oppervlakte van 1410 m2. De aanleiding voor het onderzoek werd gevormd door sloop- en bouwwerkzaamheden. In het westen van het plangebied werd een woning gesloopt (355 m2). Hierna wordt in het oosten van het plangebied een nieuw kantoorpand gerealiseerd (574 m2).</p><p>Eerder heeft het plangebied deel uitgemaakt van een bureau- en booronderzoek. Hierbij is voor het plangebied een hoge archeologische verwachting voor de periode Laat-Paleolithicum tot Nieuwe tijd vastgesteld. De nadruk lag hierbij op de periode Late-Middeleeuwen/Nieuwe tijd. Deze verwachting is gebaseerd op het aantreffen van een oud-bouwlanddek, vanaf maaiveld tot 80-85 cm -Mv. In zowel het oud-bouwlanddek als het dekzand kunnen archeologische resten worden aangetroffen. Aan de hand van de diffuse overgang van het oud-bouwlanddek met het dekzand, is de top van het dekzand (redelijk) intact en kunnen hierin archeologische resten bewaard zijn gebleven.</p><p>Bij het proefsleuvenonderzoek zijn drie werkputten (proefsleuven) aangelegd, namelijk: één in het sloopvlak, één in het bouwvlak en één op de locatie waar het bouwvlak en sloopvlak met elkaar overlapten. <br>De werkputten hadden een oppervlakte van bij elkaar 172 m2 (ofwel circa 12% van het plangebied). Bij het onderzoek zijn vijf archeologische grondsporen aangetroffen, te weten: drie paalsporen, een waterput en een greppel. De sporen dateren alle uit de Nieuwe tijd en zijn waargenomen in de top van het dekzand, op een diepte van 60-120 cm -Mv (26,7-26,1 m +NAP). Ze lagen geconcentreerd op de locatie waar volgens het Kadastraal Minuutplan van 1811-1832 en de historische atlas van de gemeente Hoogeloon een langgevelboerderij heeft gestaan. Op de plaatsen waar de sporen voorkomen, bevond het dekzand zich dieper doordat een dikker ophogingspakket is aangebracht. Vermoedelijk diende het ophogingspakket om in een ’nat’ landschap, droge voeten te houden. De waterput, alsmede de vorm van het perceel op historische kaarten en het AHN duiden namelijk op een relatief lage ligging van het plangebied.</p><p>Het beekdal van de Grote Beerze, ongeveer 100 m ten westen van het plangebied, kan een gunfactor geweest zijn in de locatiekeuze voor bewoning. Beekdalen waren in het verleden namelijk vaak ‘aders’ voor de transport van goederen. Verder waren meer ‘natte’ gronden gunstiger voor de landbouw dan geheel drooggelegen dekzandtoppen. Naar verwachting is de locatie rond het plangebied om deze redenen verkozen voor historische bewoning.</p><p>De langgevelboerderij is in de periode tussen 1832 en 1880 afgebroken een heeft plaatsgemaakt voor bebouwing in het zuiden van het plangebied. Op de locatie van de bebouwing uit 1880, kwam net als bij de oudere bebouwing een dikker ophogingspakket voor. Op de locaties buiten de bebouwde zones is het ophogingspakket niet waargenomen en was alleen sprake van een plaggendek.</p><p>Bij het proefsleuvenonderzoek zijn, behalve een waterput, alle sporen gecoupeerd en afgewerkt. De waterput is, nadat een coupe is gezet tot 50 cm onder het vlak, verder in situ behouden voor toekomstig onderzoek. In een boring bleek deze namelijk tot ver buiten de scope van onderhavig onderzoek (150 cm onder het vlak) te reiken. De waterput en de locatie van de 19e-eeuwse langgevelboerderij kunnen in de toekomst nog meer informatie opleveren over het vroegere gebruik van het plangebied. Aan de hand van onderhavig onderzoek is de locatie hiervan als ‘in potentie behoudenswaardig’ gewaardeerd.</p>