Wilhelminastraat 72-82, Bodegraven (gemeente Bodegraven- Reeuwijk)

ADC ArcheoProjecten heeft in april 2021 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Wilhelminastraat 72 tot en met 82 (even) in Bodegraven, gemeente Bodegraven-Reeuwijk. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Het plangebied is gelegen op een lager deel van de zuidelijke oeverwal van de Oude Rijn meandergordel. Op grond van de datering van de meandergordel alsook archeologische waarnemingen op de daaraan gerelateerde afzettingen moet met name rekening worden gehouden met de aanwezigheid van vindplaatsen uit de Romeinse tijd. Dit heeft alles te maken met de ligging van een Romeinse legerplaats (castellum) ten westen van het plangebied. Daarnaast moet rekening worden gehouden met vindplaatsen uit de Middeleeuwen. Tevens zijn vindplaatsen uit de periode Laat-Neolithicum/Bronstijd-IJzertijd aan te treffen. Voor vindplaatsen uit deze perioden geldt een lagere trefkans. Eventuele vindplaatsen zullen zich manifesteren als een ‘vuile laag’ met kleine fragmenten aardewerk, houtskool, bot en/of baksteen. Ze kunnen bestaan uit verschillende complextypen, waaronder nederzettingen en akkercomplexen. Sporen van de Romeinse limes-weg kunnen op basis van de projectie van het vermoedelijke tracé op de gemeentelijke beleidsadvieskaart eveneens in of nabij het plangebied verwacht. Het huidige Bodegraven dateert vermoedelijk uit de Vroege Middeleeuwen, maar hierover bestaat geen zekerheid. Wel staat vast dat er halverwege de 11e eeuw sprake was van een kleine nederzetting. Het plangebied bevindt zich evenwel buiten de historische kern en maakt ook geen deel uit van de langs de Oude Rijn en de Oude Bodegraven gelegen bewoningslinten. Op basis van oude kaarten moet worden aangenomen dat het plangebied, behoudens het westelijk deel waar zich een woonhuis bevond, tot de aanleg van de huidige bebouwing in het begin van de 20e eeuw uit weiland/grasland en boomgaard bestond. Mogelijk zijn met dit gebruik samenhangende voormalige perceelsloten aan te treffen. Als gevolg van het bouwrijp maken van het terrein en de oprichting van woningen met bijgebouwen en industriële panden waaronder een pakhuis en een timmerfabriek bestaat de kans dat ondiep gelegen resten door bodemingrepen zijn verstoord. De baksteen- en puinhoudende klei die tijdens milieukundig bodemonderzoek is aangetroffen wordt als een mogelijke aanwijzing hiervoor beschouwd. Om deze verwachting te toetsen en aan te vullen is een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hierbij is vastgesteld dat de diepere ondergrond wordt gevormd door beddingafzettingen van de Oude Rijn, bestaande uit kalkrijk matig siltig zeer fijn zand. De diepteligging van het pakket varieert van 290 tot 200 cm –mv (circa 2,50 tot 1,80 m –NAP). Uit het bovenliggende veen en de sterk humeuze klei blijkt dat er sprake is van een opgevulde restgeul. De restgeulvulling wordt afgedekt door een oeverafzetting bestaande uit kalkloze, matig siltige klei, die vermoedelijk is gevormd vanuit de huidige stroomgeul van de Oude Rijn. De bovengrond wordt gevormd door een laag of pakket ophoogzand van 5 tot 70 cm dikte. Hierop ligt een betonvloer (boring 1) of straatwerk in de vorm van tegels (boringen 3 en 5). In boring 4 ligt het ophoogzand direct aan het maaiveld. Uit de aanwezigheid van baksteen- en puinfragmenten blijkt dat de oeverafzettingen grotendeels zijn verstoord. Deze verstoringen zijn het gevolg van het gebruik van het terrein en de aanleg van bebouwing in de 20e eeuw. De dieper gelegen restgeulvulling en beddingafzettingen zijn volledig intact. Behoudens losse vondsten zijn hierin geen archeologische resten te verwachten. Op grond van de verstoringsgraad wordt de kans op het aantreffen van intacte resten van de Romeinse limes-weg en eventueel andere vindplaatsen als laag ingeschat. Gezien de relatief lage ligging van het maaiveld is het minder waarschijnlijk dat de limes-weg in het plangebied heeft gelegen en moeten resten van deze weg mogelijk zuidelijker, ter plaatse van ‘Hoogen Ryn Dyck’ (huidige Wilhelminastraat), gezocht worden.