“De Giffel” te Meddo, gemeente Winterswijk

<p>In opdracht van dhr. H. Goossens heeft RAAP in de periode mei - juli 2021 een archeologisch vooronderzoek en cultuurhistorisch onderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het onderzoeksgebied “De Giffel” te Meddo in de gemeente Winterswijk.</p><p>Het onderzoeksgebied kent lokaal een vrij lage en natte landschappelijke ligging. Dit gebied is hierdoor tot in de late middeleeuwen niet geschikt geweest voor bewoning, zodat resten uit deze perioden niet direct worden verwacht. In de nieuwe tijd wordt het onderhavige gebied ontgonnen voor leemwinning en steenindustrie. Resten vanaf deze perioden zijn binnen het gebied nog wel aanwezig. De archeologische verwachting is direct gerelateerd aan de uitgevoerde cultuurhistorische inventarisatie.</p><p>De steenfabriek of panoven komt al voor op historische kaarten van 1631. Op deze locatie bevindt zich leem aan of vlak onder de oppervlakte. Het onderzoeksgebied vormde een enclave te midden van uitgestrekte heide. In 1832 bestond het complex uit enkele boerderijen en een steenfabriek. Dit was waarschijnlijk een droogschuur aangezien het bakken plaatsvond in tijdelijke veldovens.</p><p>In de 19e en begin 20e eeuw werd uiteindelijk het hele onderzoeksgebied ontgonnen, werden nieuwe erven gesticht en werd de basis gelegd voor het huidige uiterlijk van het gebied. Veel houtwallen en/of -singels die de ontginning scheidden van de onontgonnen heide verdwenen in de 20e eeuw waardoor met name de westelijke helft van het onderzoeksgebied een veel opener karakter kreeg.</p><p>Eind 19e eeuw werd de permanente steenoven Het Fabriek Goossens gebouwd en het areaal winningskuilen uitgebreid. In 1911 stopte de steenproductie. Hierna is onder andere bij Het Fabriek Goossens een boomgaard aangeplant. Langs de wegen zijn bomenrijen aanwezig en rondom ’t Giffel staat een oud geriefbos. Verder zijn op de natte winningskuilen in het noordoosten en zuiden van het onderzoekgebied oudere bossen aanwezig. De overige winningskuilen zijn in gebruik als grasland.</p><p>In het noorden is in de jaren 80 een groot bos aangeplant voor natuurontwikkeling. Ernaast ligt een grote natuurlijke weide met poel. In dezelfde periode is het pand Lantink herbouwd en is in de omliggende winningskuil een tuin aangelegd waarbij veel grondverzet heeft plaatsgevonden en de winningskuil als zodanig verdwenen is.</p><p>Voor het verhogen van de cultuurhistorische waarde van het onderzoeksgebied zouden een aantal zaken uitgevoerd kunnen worden. Zo kan bijvoorbeeld de kleinschaligheid van het landschap hersteld worden door aanplant van bomenrijen en houtwallen of -singels. In het geriefbos en de natte winningskuilen kan door ander groenbeheer (bijvoorbeeld als hakhout) het originele karakter van deze groenstructuren teruggebracht worden. De tuin van Lantink kan op oorspronkelijk niveau gebracht worden. Tot slot is nader architectuur- en bouwhistorisch onderzoek aan te bevelen naar Het Fabriek Goossens en de zeker 6 andere panden die in de directe omgeving hebben gestaan.</p>