Alphen aan den Rijn Koudekerk aan den Rijn Hofstedepark Booronderzoek

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in maart 2017 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Hofstedepark in Koudekerk aan den Rijn, gemeente Alphen aan den Rijn (afb. 1 en 2). Aanleiding is de voorgenomen herinrichting van het park. Het booronderzoek is uitgevoerd in twee fasen. Fase 1 betreft de bomenrij langs het Hofstedelaantje. Fase 2 betreft de overige ingrepen dieper dan 30 cm –mv. Op basis van het bureauonderzoek werden in het gehele plangebied archeologische resten uit de IJzertijd en Romeinse tijd verwacht. De oevers van de Oude Rijn waren in deze perioden gunstige vestigingslocaties. Archeologische resten kunnen verwacht worden vanaf het maaiveld, of eventueel afgedekt door een dunne laag komklei. De resten zullen overwegend bestaan uit een archeologische laag, een doorwerkte, humeuze, oude bodem met hierin aardewerkscherven, e.d. Ter plaatse van het huidige Huis Den Tol geldt een zeer hoge kans op resten van voorgangers hiervan, daterend uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe tijd. Vanaf de 13e eeuw heeft binnen de grachten een kasteel en later een herenhuis gestaan. Deze resten zullen overwegend bestaan uit funderingsresten. Binnen dit deel van het plangebied zullen geen bodemingrepen plaatsvinden op basis van de huidige inrichtingsplannen. Het gedeelte buiten de grachten was tussen het eind van de 17e eeuw en het begin van de 19e eeuw in gebruik als tuinencomplex. Hierna was het enige tijd in gebruik als bos met enkele waterpartijen. Mogelijk kunnen nog resten van sloten, greppels, paden en vijvers uit deze perioden in het plangebied aangetroffen worden. Op basis van het oude kaartmateriaal lijkt het niet waarschijnlijk dat er resten van bebouwing/bewoning aanwezig zijn in het gebied buiten de grachten van Huis Den Tol. Deze kunnen echter niet uitgesloten worden. Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen werd in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Tijdens het booronderzoek is vastgesteld dat in het zuiden van het plangebied, ter hoogte van het Hofstedelaantje, een fossiele geul van de Oude Rijn aanwezig is, deels opgevuld met restgeulafzettingen en deels met oeverafzettingen. In het noorden van het plangebied zijn ter hoogte van het Hofstedelaantje oever- op komafzettingen aangetroffen. In het overige deel van het plangebied bestaat de bodem uit oever- op beddingafzettingen. De bodem is tot 50 tot 150 cm –mv verstoord. In boring 4 en 9 (noordelijk deel Hofstedelaantje en noordelijke speelveld) zijn enkele zwak humeuze, ontkalkte lagen aangetroffen met geen of slechts weinig zandbijmenging. Deze lagen, aangetroffen op 110 à 160 cm –mv, duiden op fasen van stilstand, waarin bewoning mogelijk was. Voor deze lagen geldt een middelhoge archeologische verwachting voor resten uit de IJzertijd en Romeinse tijd. In de overige boringen zijn geen archeologisch relevante lagen aangetroffen. Binnen deze zone heeft door dynamische omstandigheden veel erosie en sedimentatie plaatsgevonden. Dergelijke zones vormen geen gunstige vestigingslocaties. Ter hoogte van het Hofstedelaantje zal de bodem, in het kader van de aanplant van bomen, tot ca. 80 cm –mv verstoord worden. Ter plaatse van het noordelijke speelveld zal de bodem tot ca. 50 cm –mv vergraven worden. Eventuele archeologische resten zullen hierbij niet bedreigd worden. ADC ArcheoProjecten adviseert daarom om het terrein vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling, mits voor de uitvoer van de werkzaamheden randvoorwaarden worden opgesteld. De randvoorwaarden moeten schade voorkomen aan de archeologische waarden bij de uitvoer van de voorgenomen werkzaamheden. Hierin dient gesteld te worden dat de bodem ter plaatse van de noordelijke helft van de bomenrij aan het Hofstedelaantje (ten oosten van Huis Den Tol), evenals ter plaatse van het noordelijke speelveld, niet dieper dan 100 cm –mv verstoord mag worden.</p>