Plangebied Waldijk perceel J te Assum, gemeente Uitgeest; een proefsleuvenonderzoek

Op grond van de resultaten van het waarderend booronderzoek, wordt op deze locatie een vindplaats uit de Late Middeleeuwen verwacht. Aangezien deze vindplaats wordt verstoord door de voorgenomen aanleg van een waterpartij, een weg en bebouwing dient deze opgegraven te worden.Naar aanleiding van de resultaten van de opgraving is het beeld ontstaan dat in de 13e eeuw de geest van Assum heel goed benut is. De bevolkingsdichtheid op de geest bereikte in deze periode een piek vanwege wateroverlast in verband met overstromingen in de omgeving. Het huidige onderzoek en dat van De Koning (2008; dichter bij de dorpskern) laten zien dat de strook langs de Waldijk in de 13e eeuw dicht bewoond was. De dijk is waarschijnlijk in dezelfde periode aangelegd.De vindplaats betreft dus geen losse huisplaats(en) langs de buitenkant van de Waldijk, zoals verwacht, maar maakt onderdeel uit van een grotere nederzetting waarbij de bewoning zich langs de randen van de geest concentreerde. Waarschijnlijk hebben in het plangebied meerdere huisplaatsen gestaan. In het oosten van het plangebied heeft de Waldijk gelegen. De huisplaatsen liggen aan de westkant van het plangebied. Op de geest lagen de akkers terwijl de weidegronden zich eromheen bevonden.In het plangebied is eerst een greppelsysteem aangelegd. De greppels zijn in de 12e eeuw of iets eerder aangelegd, Gelijktijdig met de greppels heeft in het plangebied een akker gelegen. De eerste waterputten in het plangebied (spoor 5 en spoor 140) zijn waarschijnlijk al aangelegd tegen het einde van de 12e eeuw. De waterputten liggen over de ontginningsgreppels heen. Dat betekent dat de greppels toen al gedempt waren. De overige waterputten duiden aan dat de bewoning zich in de 13e eeuw heeft voortgezet. De jongste waterput (spoor 54) is een bewijs dat het plangebied in ieder geval nog bewoond is gebleven tot het einde van de 13e eeuw of begin 14e eeuw.De datering van de waterputten wijst op bewoningscontinuïteit tussen het einde van de 12e en het begin van de 14e eeuw. In de periode 12e en 13e eeuw is de (wijdere) omgeving van het plangebied vaak overstroomd. Hierdoor is de bevolking op de geesten die wat hoger lagen, toegenomen. Bewoning in deze periode is geconcentreerd langs de grens van de geest, vroeger woonde men op de geest tussen de akkers. Tijdens deze bewoning is de Waldijk aangelegd om de geest verder te beschermen tegen hoog water. Vermoedelijk is tijdens het onderzoek een restant van de basis van de dijk waargenomen. Op basis van de resultaten kan worden geschat dat de dijk rond het midden van de 13e eeuw is aangelegd, tegelijk met de aanleg van twee greppels (greppels 4 en 5). De Koning (2008, p. 306) komt tot dezelfde conclusie en koppelt deze ontwikkeling aan het door Westenberg met stadium III aangeduide periode (Westenberg, 1974) . In dit stadium, rond 1235 is de Ziendijk versterkt met de Koogdijk. Op basis van de resultaten van dit onderzoek en het onderzoek van De Koning, lijkt het goed mogelijk dat de Waldijk in dezelfde bedijkingfase is aangelegd.